Azerbaycan, Türkiye ve Özbekistan silahlı kuvvetleri, 2026 yılında "Birliğin Gücü-2026" adı verilen ortak askeri tatbikat gerçekleştirecek. Tatbikat, üç aşamalı olarak Karabağ ekonomik bölgesindeki Kızılkaya Eğitim Merkezi, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ndeki Karabağlar Eğitim Merkezi ve Hazar Denizi'ndeki Büyük Zire eğitim bölgesinde icra edilecek. Üç ülkenin askeri personelinin katılacağı tatbikat, bölgesel savunma iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Tatbikatın Kapsamı ve Aşamaları
"Birliğin Gücü-2026" tatbikatı, üç aşamadan oluşacak. İlk aşama, Karabağ ekonomik bölgesindeki Kızılkaya Eğitim Merkezi'nde düzenlenecek. Bu aşamada, ortak harekât planlama, istihbarat paylaşımı ve koordinasyon yetenekleri test edilecek. İkinci aşama, Nahçıvan'daki Karabağlar Eğitim Merkezi'nde yapılacak. Burada, savunma ve taarruz taktikleri, ateş destek sistemleri ve lojistik kabiliyetler üzerinde durulacak. Üçüncü ve son aşama ise Hazar Denizi'ndeki Büyük Zire eğitim bölgesinde gerçekleştirilecek. Bu aşamada, deniz unsurlarının katılımıyla amfibi harekât, sahil güvenliği ve denizden ateş desteği gibi konular ele alınacak.
Tatbikatın amacı, üç ülkenin askeri personeli arasında karşılıklı eğitim ve iş birliğini artırmak, ortak tehditlere karşı birlikte hareket etme kabiliyetini geliştirmek ve bölgesel güvenliğe katkı sağlamak olarak açıklandı. Azerbaycan Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, tatbikatın planlı ve rutin bir faaliyet olduğu, hiçbir üçüncü ülkeye yönelik olmadığı vurgulandı.
Bölgesel İş Birliği ve Stratejik Önemi
Azerbaycan, Türkiye ve Özbekistan arasındaki askeri iş birliği son yıllarda artarak devam ediyor. Türkiye ile Azerbaycan arasında "bir millet, iki devlet" anlayışı çerçevesinde güçlü savunma bağları bulunuyor. Özbekistan ise son dönemde Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde savunma alanında iş birliğini derinleştirme yönünde adımlar atıyor. Bu tatbikat, Türk Devletleri Teşkilatı'nın askeri boyutunu güçlendirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Karabağ bölgesi, 2020 yılındaki 44 günlük savaşın ardından Azerbaycan'ın kontrolüne geçmişti. Kızılkaya Eğitim Merkezi, bu bölgede yer alıyor ve Azerbaycan ordusunun modernizasyonu kapsamında önemli bir tesis olarak öne çıkıyor. Nahçıvan'daki Karabağlar Eğitim Merkezi ise Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kara bağlantısının olmadığı bir dönemde stratejik öneme sahip. Hazar Denizi'ndeki Büyük Zire eğitim bölgesi ise deniz güvenliği ve enerji hatlarının korunması açısından kritik.
Uzmanlar, tatbikatın bölgesel dengeler açısından önemli olduğunu belirtiyor. Son yıllarda Hazar Denizi'nde ve Güney Kafkasya'da artan jeopolitik gerilimler, kıyıdaş ülkelerin savunma iş birliklerini güçlendirmesini kaçınılmaz kılıyor. Tatbikat, aynı zamanda Türkiye'nin Orta Asya'ya açılım politikasının bir yansıması olarak da görülüyor. Özbekistan'ın katılımı, ülkenin çok yönlü dış politika stratejisi çerçevesinde Rusya ve Çin'in yanı sıra Türk dünyasıyla da ilişkilerini geliştirme isteğini gösteriyor.
Gelecek Perspektifi ve Olası Etkiler
"Birliğin Gücü-2026" tatbikatı, ilk kez bu üç ülkenin ortak katılımıyla gerçekleşecek olması nedeniyle dikkat çekiyor. Daha önce Türkiye ve Azerbaycan ikili tatbikatlar düzenlemiş, zaman zaman Gürcistan da bu tatbikatlara gözlemci olarak katılmıştı. Özbekistan'ın dahil olması, iş birliğinin kurumsallaşması yolunda bir adım olarak yorumlanıyor.
Tatbikatın, bölgedeki diğer aktörler tarafından nasıl karşılanacağı merak konusu. Rusya, Ermenistan ve İran gibi ülkelerin tatbikata ilişkin tutumu ilerleyen günlerde netleşecek. Ancak şimdilik resmi açıklamalar, tatbikatın savunma amaçlı olduğu ve üçüncü ülkelere yönelik olmadığı yönünde. Yine de askeri tatbikatlar, katılımcı ülkeler arasındaki güveni artırırken, bölgesel güç dengelerinde de yeni dinamikler yaratabilir. 2026 yılında icra edilecek tatbikatın, Türk Devletleri Teşkilatı'nın savunma ayağını güçlendireceği ve gelecekte benzer çok uluslu tatbikatlara zemin hazırlayacağı öngörülüyor.
