Azerbaycan merkezli haber sitesi 1news.az, Türkiye'de son günlerde Bakü'ye yönelik eleştirilerin arttığını öne sürdü. Yalçın Aliyev imzalı analizde, Türkiye'nin İsrail ile olan ticari ilişkileri hatırlatılarak, Azerbaycan'a yöneltilen suçlamaların 'çifte standart' olduğu savunuldu. Yazıda, Ankara-Erivan normalleşme süreci ve ekonomik çıkarların tartışma konusu yapıldığı belirtildi.
Türkiye-Azerbaycan İlişkilerinde Gerilim Sinyali
1news.az'da yayımlanan analiz, son dönemde Türkiye kamuoyunda Azerbaycan'a yönelik eleştirel söylemlerin arttığını iddia ediyor. Habere göre, bu eleştiriler genellikle Azerbaycan'ın İsrail ile olan ilişkileri üzerinden şekilleniyor. Yalçın Aliyev, söz konusu eleştirileri değerlendirirken, Türkiye'nin kendisinin de İsrail ile ticari bağlarını sürdürdüğünü vurguluyor. Aliyev, bu durumun 'çifte standart' anlamına geldiğini ileri sürüyor.
Analizde, Türkiye'nin İsrail ile olan ticaret hacminin kayda değer boyutlarda olduğu hatırlatılıyor. Azerbaycan'ın da İsrail ile savunma ve enerji alanında iş birliği yaptığı biliniyor. Ancak Aliyev, bu iş birliğinin Türkiye tarafından abartılı bir şekilde eleştirildiğini savunuyor. Yazıda, Türkiye'nin Bakü'ye yönelik tutumunun tutarsız olduğu ima ediliyor.
Ankara-Erivan Normalleşmesi ve Ekonomik Çıkarlar
Yalçın Aliyev'in dikkat çektiği bir diğer konu ise Türkiye-Ermenistan normalleşme süreci. Analizde, Türkiye'nin Ermenistan ile ilişkilerini düzeltme çabalarının, Azerbaycan'ın çıkarlarını göz ardı ettiği öne sürülüyor. Aliyev, bu sürecin ekonomik çıkarlar temelinde yürütüldüğünü ve bölgesel dengeleri değiştirebileceğini belirtiyor.
Türkiye ve Ermenistan arasında 2021'den bu yana devam eden normalleşme görüşmeleri, çeşitli aşamalarda ilerleme kaydetti. Özel temsilciler atanması ve karşılıklı açıklamalar, sürecin canlı olduğunu gösteriyor. Ancak Azerbaycan basını, bu sürecin Karabağ sonrası dönemde Bakü'nün hassasiyetlerini yeterince dikkate almadığını savunuyor. Aliyev, Türkiye'nin Erivan ile ticaret kapılarını açmasının, Azerbaycan'a yönelik bir baskı unsuru olarak kullanılabileceğini iddia ediyor.
Ekonomik Çıkarlar ve Bölgesel Denge
Analizde, Türkiye'nin Azerbaycan'a yönelik eleştirilerinin arkasında ekonomik çıkarların yattığı öne sürülüyor. Aliyev'e göre, Türkiye'nin İsrail ile ticaretini sürdürürken Azerbaycan'ı eleştirmesi, bölgesel liderlik iddiasıyla çelişiyor. Yazıda, Türkiye'nin Orta Koridor projesi kapsamında Azerbaycan ile iş birliğine duyduğu ihtiyaç hatırlatılıyor. Bu proje, Çin'den Avrupa'ya uzanan ticaret yolu için kritik öneme sahip.
Öte yandan, Türkiye-Azerbaycan ilişkileri uzun yıllardır 'iki devlet tek millet' söylemiyle tanımlanıyor. Ancak son dönemde yaşanan bazı anlaşmazlıklar, bu söylemin pratikte ne kadar geçerli olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Aliyev, Türkiye'nin Ermenistan ile yakınlaşmasının Azerbaycan'da rahatsızlık yarattığını belirtiyor. Ayrıca, Türkiye'nin İsrail ile olan askeri ve ticari ilişkilerinin, Azerbaycan'a yönelik eleştirilerde samimiyetsizlik oluşturduğunu vurguluyor.
Türkiye'nin İsrail ile Ticareti ve Çifte Standart Tartışması
Türkiye, İsrail ile ticari ilişkilerini uzun süredir devam ettiriyor. 2023 yılı verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi milyarlarca doları buluyor. İsrail, Türkiye'nin önemli ticaret ortaklarından biri. Azerbaycan ise İsrail ile savunma sanayii başta olmak üzere enerji ve teknoloji alanlarında iş birliği yapıyor. Azerbaycan, İsrail'den önemli miktarda silah ve askeri teçhizat satın alıyor. Bu durum, Türkiye'de zaman zaman eleştiri konusu oluyor.
Yalçın Aliyev, bu eleştirilerin çifte standart içerdiğini savunuyor. Ona göre, Türkiye kendi İsrail ticaretini sürdürürken Azerbaycan'ı aynı sebeple eleştirmemeli. Aliyev, ayrıca Türkiye'nin Ermenistan ile normalleşme sürecinde Azerbaycan'ın güvenlik endişelerini göz ardı etmemesi gerektiğini belirtiyor. Analizde, Türkiye'nin bölgesel politikalarında daha tutarlı olması çağrısı yapılıyor.
Sonuç ve Bağlam
Azerbaycan basınında çıkan bu analiz, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde zaman zaman yaşanan görüş ayrılıklarını gözler önüne seriyor. İki ülke arasındaki stratejik ortaklık devam etse de, özellikle Ermenistan ile normalleşme ve İsrail ile ilişkiler gibi konularda farklı bakış açıları bulunuyor. Türkiye'nin bölgesel hamleleri, Bakü'de dikkatle izleniyor. Bu tür eleştiriler, iki müttefik arasında zaman zaman ortaya çıkan hassasiyetleri yansıtması açısından önem taşıyor. Ancak her iki ülkenin de karşılıklı ekonomik ve güvenlik çıkarları, ilişkilerin temelini oluşturmaya devam ediyor.
