Anayasa Mahkemesi (AYM), yoksulluk nafakasının süresiz olmasına ilişkin düzenlemeyi oyçokluğuyla iptal etti. Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine alındı ve 2012’de aynı konuda verilen ret kararının aksine bir sonuç doğurdu. Mahkeme, düzenlemenin Anayasa’nın 13., 35. ve 41. maddelerine aykırı olduğuna hükmetti.
Başvuru ve gerekçe
Antalya 12. Aile Mahkemesi, yoksulluk nafakasının süresiz olmasına ilişkin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin ikinci cümlesinin iptali için AYM’ye başvurdu. Mahkeme, süresiz nafakanın kişinin mülkiyet hakkını ve aile kurumunu olumsuz etkilediğini, ayrıca ölçülülük ilkesini ihlal ettiğini savundu. AYM, başvuruyu esastan inceleyerek düzenlemeyi iptal etti.
Kararın detayları
AYM’nin kararında, yoksulluk nafakasının süresiz olmasının, nafaka yükümlüsünün temel haklarını orantısız şekilde sınırladığı belirtildi. Mahkeme, nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılması gerektiğini, aksi halde kişinin özgürlüklerinin ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ifade etti. Karar oyçokluğuyla alınırken, bazı üyeler karşı oy kullandı. İptal kararı, Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra 9 ay içinde yürürlüğe girecek.
2012’deki ret kararı
Aynı konu 2012 yılında da AYM’ye taşınmış, ancak mahkeme başvuruyu reddetmişti. O dönemde AYM, düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetmişti. Yeni karar, bu içtihadın değiştiğini gösteriyor. Hukukçular, 2012 ile 2023 arasında toplumsal koşulların ve anayasal yorumun değiştiğini belirtiyor.
Toplumsal ve hukuki etkiler
Karar, boşanma davalarında sıkça gündeme gelen yoksulluk nafakası tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Kadın örgütleri, süresiz nafakanın kadınların ekonomik bağımsızlığını koruduğunu savunurken, erkek hakları dernekleri nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılması gerektiğini dile getiriyor. AYM’nin iptal kararı, yeni bir yasal düzenleme yapılmasını zorunlu kılıyor.
Uzmanlar, bu kararın nafaka sisteminde köklü değişikliklere yol açabileceğini, TBMM’nin yeni bir düzenleme yapması gerektiğini ifade ediyor. Karar, aile hukuku alanında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
