Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanan eşe süresiz nafaka verilmesine ilişkin düzenlemenin iptal istemini yarınki Genel Kurul gündeminde esastan görüşerek karara bağlayacak. Türkiye'de yaklaşık 8 milyon kişiyi ilgilendiren nafaka düzenlemesi, TBMM'de kabul edilen değişiklikle yürürlüğe girmişti. AYM, söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle yapılan başvuruyu değerlendirecek.
Süresiz nafaka nedir?
Süresiz nafaka, boşanma sonrası eşlerden birinin diğerine ömür boyu maddi destek sağlamasını öngören bir düzenlemedir. Türk Medeni Kanunu'na göre, boşanma sonrası maddi durumu daha kötü olan eş, diğer eşten maddi tazminat talep edebilmektedir. Ancak bu nafakanın süresiz olması, bazı çevrelerde tartışma konusu olmuştu. Düzenleme, özellikle erkekler tarafından "ömür boyu nafaka" olarak eleştirilirken, kadın hakları örgütleri süresiz nafakanın mağduriyetleri önlediğini savunuyor.
İptal başvurusunun gerekçesi
İptal başvurusunda, süresiz nafakanın Anayasa'nın ailenin korunması, eşitlik ve mülkiyet hakkı ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülüyor. Başvuru sahipleri, nafakanın süresiz olmasının hem maddi hem de manevi açıdan eşler arasında dengesizlik yarattığını iddia ediyor. AYM'nin bugüne kadar benzer konularda verdiği kararlar, nafaka düzenlemesinin Anayasa'ya uygunluğu konusunda farklılık göstermişti. Mahkeme, daha önce nafaka ile ilgili bazı düzenlemeleri iptal ederken, bazılarını ise Anayasa'ya uygun bulmuştu.
Ekonomik ve sosyal etkiler
Uzmanlar, süresiz nafakanın iptal edilmesi halinde boşanma davalarında maliyetlerin artabileceğini belirtiyor. Nafaka ödeyenler için ek yük oluşturacak bu durum, boşanma sonrası yaşam standartlarını da etkileyebilir. Öte yandan, süresiz nafakanın kaldırılması, kadınların boşanma sonrası finansal bağımsızlığını olumsuz yönde etkileyebilir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2023 yılında 175 bin boşanma gerçekleşmiş olup, bu davaların önemli bir kısmında nafaka talebi bulunuyor.
Yarınki görüşme ne anlama geliyor?
AYM Genel Kurulu, yarın yapacağı toplantıda süresiz nafaka düzenlemesinin iptalini esastan görüşecek. Mahkeme, Anayasa'ya aykırılık iddialarını değerlendirecek ve oylama sonucunda kararını açıklayacak. Kararın kesin olması ve Resmi Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Eğer iptal kararı çıkarsa, TBMM'nin yeni bir düzenleme yapması gerekecek. Bu süreç, nafaka mağdurları ve ödeyenler için yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
Değerlendirme
AYM'nin süresiz nafaka konusunda vereceği karar, Türkiye'de aile hukukunun geleceğini şekillendirecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Mahkemenin iptal yönünde karar vermesi halinde, TBMM'nin hem Anayasa'ya uyumlu hem de tarafların haklarını koruyacak bir düzenleme yapması bekleniyor. Nihai karar ne olursa olsun, konunun sosyal ve ekonomik boyutlarıyla ele alınması, toplumun farklı kesimlerinin ihtiyaçlarını karşılayacak dengeli bir çözümün önemini ortaya koyuyor.
