Anayasa Mahkemesi (AYM), Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) başvurusu üzerine noterlerin hafta sonu da çalışmasına olanak tanıyan düzenlemeyi iptal etti. Yüksek Mahkeme, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nda yapılan değişikliğin Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlandıktan 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Düzenleme neden iptal edildi?
AYM, başvuruyu esastan görüşerek düzenlemenin 'çalışma hakkı' ve 'çalışanların korunması' ilkelerine aykırı olduğuna karar verdi. Mahkeme, noter çalışanlarının hafta sonu çalışmaya zorlanamayacağını, bu durumun iş sağlığı ve güvenliği riskleri doğurduğunu belirtti. Ayrıca düzenlemenin, noterlerin bağımsızlığı ilkesine de zarar verdiği ifade edildi.
CHP, başvurusunda düzenlemenin Anayasa'nın 2., 5., 49. ve 56. maddelerine aykırı olduğunu savunmuştu. AYM, bu maddeler kapsamında değerlendirme yaparak iptal kararı aldı. Düzenleme, 2023 yılında TBMM'de kabul edilen torba yasa ile hayata geçirilmişti.
Kararın noterler ve vatandaşlara etkisi
İptal kararıyla birlikte noterler hafta sonu mesaisine devam edemeyecek. Karar öncesinde bazı noterler, hafta sonu dönüşümlü çalışma uygulamasına geçmişti. Ancak yeni kararla bu uygulama son bulacak. Vatandaşlar sadece hafta içi mesai saatlerinde noter hizmetlerine erişebilecek.
Türkiye Noterler Birliği, uygulamanın özellikle gayrimenkul ve tapu işlemlerinde yoğunluğu azalttığını belirtmişti. Ancak bazı noter çalışanları, hafta sonu çalışmanın aile yaşamına olumsuz etkilerinden şikayetçi olmuştu. Karar, çalışanların taleplerini karşılarken vatandaşların işlem takvimini etkileyecek.
Diğer benzer düzenlemeler neler?
AYM'nin bu kararı, benzer konulardaki içtihatlarıyla paralel. Daha önce de bankaların hafta sonu çalışmasıyla ilgili bir iptal kararı veren Yüksek Mahkeme, bu tür düzenlemelerde çalışan haklarını önceliyor. Noterlerin hafta sonu çalışması, pandemi döneminde artan iş yükü nedeniyle gündeme gelmiş ve geçici düzenleme olarak başlamıştı.
Muhalefet, düzenlemeyi 'angarya' olarak nitelendirirken iktidar kanadı ise 'vatandaşa kolaylık' olarak savunuyordu. Siyasi tartışmalara konu olan düzenleme, AYM'nin bu kararıyla yeniden şekilleniyor. Karar, noterlik sektörü başta olmak üzere pek çok kesim tarafından yakından takip ediliyor.
