Anayasa Mahkemesi (AYM), Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'a yönelik 'kişilik haklarına saldırı' iddiasıyla açılan manevi tazminat davasında 'hak ihlali' yapıldığı gerekçesiyle yaptığı bireysel başvuruyu oy birliğiyle reddetti. Karar, CHP'nin itirazının esastan incelenmesine gerek olmadığı yönünde alındı.
Başvurunun Geçmişi
CHP, 2020 yılında dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'a, bir mitingde kullandığı ifadeler nedeniyle 100 bin TL manevi tazminat davası açmıştı. İlk derece mahkemesi, Albayrak'ın sözlerinin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu gerekçesiyle CHP'nin talebini kabul ederek 50 bin TL tazminata hükmetti. Bunun üzerine CHP, kararın kesinleşmesinin ardından AYM'ye başvurarak ifade özgürlüğü ve siyasi parti faaliyetleri kapsamında hak ihlali iddiasında bulundu.
AYM'nin Gerekçesi
AYM, başvuruyu değerlendirirken, CHP'nin tazminat davasının esasen bir siyasi eleştiri değil, kişisel saldırı niteliği taşıdığını belirtti. Yüksek Mahkeme, başvurucunun sözlerinin ifade özgürlüğü sınırları içinde kalmadığını ve mahkeme kararının bu bağlamda haklı olduğunu vurguladı. Ayrıca, tazminat miktarının orantılı olduğu ve siyasi partilerin ifade özgürlüğü kapsamında sınırsız bir korumaya sahip olmadığı sonucuna varıldı.
Karar metninde, "Başvurucu, bir siyasi parti olmasına rağmen, kişilik haklarına yönelik ağır saldırıda bulunmuştur. Mahkeme kararı, ifade özgürlüğüne müdahale değil, meşru bir koruma amacı taşımaktadır." ifadelerine yer verildi.
Tepkiler ve Bağlam
CHP yetkilileri karara tepki gösterirken, konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıyabileceklerini duyurdu. Öte yandan, Berat Albayrak'ın avukatı kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Müvekkilimin itibarı korunmuştur" dedi.
Karar, Türkiye'de siyasi ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı. Anayasa hukukçularına göre, AYM'nin bu kararı, özellikle siyasi polemiklerde kullanılan dilin sınırlarını belirlemesi açısından emsal niteliği taşıyabilir.
