Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Ayasofya'nın 86 yıl aradan sonra ibadete açılmasının ardından bu tarihi yapının geçmişini ve yeniden doğuşunu anlatan “Muhteşem Mabet Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi” adlı eseri yayımladı. Eserde, Ayasofya'nın Bizans döneminden günümüze kadar geçirdiği dönüşüm, mimari özellikleri ve 24 Temmuz 2020'de kılınan ilk cuma namazı süreci ayrıntılı olarak ele alınıyor.
Eserin içeriği ve önemi
İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, kitap on iki bölümden oluşuyor. İlk bölümlerde Ayasofya'nın inşa süreci, Bizans İmparatorluğu dönemindeki rolü ve 1453'te İstanbul'un fethiyle birlikte camiye dönüştürülmesi anlatılıyor. Daha sonraki bölümlerde ise 1934'te müzeye çevrilmesi ve 2020'de alınan Danıştay kararıyla tekrar cami statüsü kazanmasına kadar geçen süreç ele alınıyor. Ayrıca restorasyon çalışmaları, kubbenin sembolizmi ve İslam sanatındaki yeri gibi konulara da yer veriliyor.
Kitapta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ayasofya'nın yeniden ibadete açılması sürecindeki liderliği ve bu kararın ulusal ve uluslararası yansımaları da detaylandırılıyor. İletişim Başkanlığı, bu eserin hem akademik çevrelere hem de konuya ilgi duyan geniş kitlelere hitap ettiğini belirtiyor. Özellikle yüksek çözünürlüklü fotoğraflar ve minyatürler, kitabın görsel zenginliğini artırıyor.
Ayasofya'nın sembolik değeri
Ayasofya, İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye çevrilmiş, 1934'te Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürülmüştü. 2020 yılında Danıştay 10. Dairesi, 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal ederek Ayasofya'nın cami statüsüne dönmesine hükmetti. Bu karar, iç siyasette büyük bir destek bulurken, bazı uluslararası çevrelerden tepki çekti.
Eserde, Ayasofya'nın sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda kültürel ve tarihi bir miras olduğuna vurgu yapılıyor. İslam dünyasının yanı sıra Hristiyanlık açısından da önem taşıyan bu yapı, iki dinin kesişim noktasında yer alıyor. Kitap, bu yönüyle Ayasofya'nın evrensel boyutunu ortaya koyuyor.
İletişim Başkanlığı, bu tür yayınlarla Türkiye'nin zengin kültürel mirasını tanıtmayı ve kamuoyunu doğru bilgilendirmeyi hedefliyor. “Muhteşem Mabet Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi” kitabının, hem Türkçe hem de İngilizce olarak basıldığı ve kütüphanelerde yerini aldığı bildirildi.
