10 Temmuz 2020'de Danıştay'ın 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etmesiyle müze statüsünden çıkarılıp cami olarak ibadete açılan Ayasofya-i Kebir Camii, kararın 6. yılında yeniden asli kimliğine kavuşmuş olmanın gururunu yaşıyor. İstanbul'un fethinin sembolü olan bu eşsiz yapı, 1453'ten 1934'e kadar cami olarak hizmet vermiş, ardından müzeye dönüştürülmüştü. 6 yıl önce alınan karar, Türkiye'de ve dünyada geniş yankı uyandırmış, birçok kesim tarafından tarihi bir adım olarak nitelendirilmişti.
Ayasofya'nın Tarihi ve Statü Değişikliği
Ayasofya, 537 yılında Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından kilise olarak inşa edildi. 916 yıl kilise olarak kullanılan yapı, Fatih Sultan Mehmet'in 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetmesiyle camiye dönüştürüldü. 482 yıl boyunca cami olarak hizmet veren Ayasofya, 24 Kasım 1934'te Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye çevrildi. 10 Temmuz 2020'de Danıştay 10. Dairesi, bu kararı hukuka aykırı bularak iptal etti ve Ayasofya'nın cami statüsüne dönmesine hükmetti. Aynı gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya'nın ibadete açılacağını duyurdu. 24 Temmuz 2020 Cuma günü ilk namaz kılındı ve o günden bu yana Ayasofya-i Kebir Camii olarak Müslümanların ibadetine açık.
Kararın Yansımaları ve Tartışmalar
Ayasofya'nın camiye dönüştürülmesi kararı, Türkiye'de geniş bir destek bulurken, bazı uluslararası çevrelerden ve özellikle Yunanistan'dan tepki çekti. UNESCO, Ayasofya'nın Dünya Mirası Listesi'ndeki statüsünü koruduğunu ancak statü değişikliğinin endişe verici olduğunu belirtti. Türkiye ise kararın egemenlik hakkı olduğunu ve Ayasofya'nın tüm ziyaretçilere açık kaldığını vurguladı. Camiye dönüştürüldükten sonra Ayasofya, Müslümanlar kadar turistlerin de ilgisini çekmeye devam etti. Giriş ücreti uygulanmayan camide, ziyaretçiler ibadet saatleri dışında tarihi yapıyı gezebiliyor.
Bugünkü Durum ve Önemi
Ayasofya'nın asli kimliğine dönüşü, Türkiye'de dini özgürlükler ve tarihi mirasın kullanımı açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Cami olarak hizmet verirken aynı zamanda müze işlevini de sürdüren yapı, her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor. 6. yıl dönümünde, Ayasofya'nın İslam dünyası için sembolik değeri bir kez daha hatırlanıyor. Yapının, fethin simgesi olarak Türk tarihindeki yeri tartışılmaz. Kararın üzerinden geçen sürede Ayasofya, hem ibadet hem de kültürel miras olarak toplumun tüm kesimlerine hitap etmeye devam ediyor.
