Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Arslantürk, geçmeyen ve özellikle tek taraflı olan ayak soğukluğunun periferik arter hastalığının ilk belirtisi olabileceğini açıkladı. Bu durum, tedavi edilmediğinde kalp krizi ve inme gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Periferik arter hastalığı nedir?
Periferik arter hastalığı, kalp ve beyin dışındaki atardamarların daralması veya tıkanması sonucu ortaya çıkıyor. Genellikle bacaklarda kan akışının azalmasına neden olan bu hastalık, ayaklarda soğukluk, uyuşma, ağrı ve yürüme güçlüğü gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Dr. Arslantürk, özellikle 50 yaş üstü, sigara kullanan, diyabet ve hipertansiyon hastalarının risk altında olduğunu vurguluyor.
Belirtiler ve tanı yöntemleri
Hastalığın en yaygın belirtisi, bacaklarda veya ayaklarda hissedilen sürekli soğukluk. Bunun yanında yürürken baldırda kramp, dinlenmekle geçen ağrı, ayak tırnaklarında kalınlaşma ve ciltte parlaklık gibi bulgular da görülebiliyor. Tanı için doppler ultrason, anjiyografi veya bacak kol indeksi ölçümü gibi yöntemler kullanılıyor. Erken teşhis, ilerlemiş vakalarda ampute riskini azaltıyor.
Risk faktörleri ve korunma yolları
Periferik arter hastalığının başlıca risk faktörleri arasında sigara, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve obezite yer alıyor. Dr. Arslantürk, "Sigara içmek hastalık riskini 3-4 kat artırmaktadır. Kan şekeri kontrolü sağlanamayan diyabetiklerde risk daha yüksektir" ifadelerini kullandı. Korunmak için düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve sigarayı bırakma öneriliyor.
Kalp krizi ve inme ile bağlantısı
Periferik arter hastalığı, vücutta yaygın damar sertliğinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle, bacak damarlarındaki sorunlar kalp ve beyin damarlarında da benzer plak oluşumuna işaret edebiliyor. Dr. Arslantürk, "Periferik arter hastalarında kalp krizi geçirme riski 2-3 kat, inme riski ise 1.5-2 kat artmaktadır" dedi. Erken teşhis ve tedavi ile bu risklerin önemli ölçüde azaltılabileceğini belirtti.
Bağımsız değerlendirme
Toplumda sıkça karşılaşılan ayak soğukluğu şikayeti genellikle önemsenmese de, periferik arter hastalığı gibi ciddi bir altta yatan neden olabilir. Sağlık otoriteleri, bu tür belirtileri olan bireylerin vakit kaybetmeden bir kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurmasını tavsiye ediyor. Unutulmamalıdır ki, bacak damarları vücudun aynasıdır ve bu bölgedeki sorunlar sistemik damar hastalığının habercisi olabilir.
