Avukatlar Vakfı Başkan Yardımcısı ve Türkiye'nin ilk kadın hukuku uzmanı avukat Nazan Moroğlu, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) 'süresiz nafaka' düzenlemesini iptal kararına sert tepki gösterdi. Moroğlu, 'Bu iptal, demokrasinin temel kriteri olan kadın erkek eşitliğinin göz ardı edilmesinin bir sonucudur' dedi. AYM'nin kararının, kadınların boşanma sonrası ekonomik güvencesini ortadan kaldırdığını belirten Moroğlu, iptal gerekçesinin Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu.
Nafaka düzenlemesi neden iptal edildi?
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesinin süresiz nafakaya ilişkin düzenlemesini, 'mülkiyet hakkı' ve 'sözleşme özgürlüğü' gerekçeleriyle iptal etti. Kararda, süresiz nafakanın nafaka yükümlüsünün temel haklarını ihlal ettiği ve bu durumun ölçülülük ilkesine aykırı olduğu belirtildi. Mahkeme, nafaka süresinin belirli bir takvimle sınırlandırılması gerektiğine hükmetti. Ancak bu karar, feminist hukukçular ve kadın örgütleri tarafından sert bir dille eleştirildi.
Moroğlu: 'Kadınlar ikinci sınıf vatandaş haline getiriliyor'
Nazan Moroğlu, yaptığı yazılı açıklamada şu ifadelere yer verdi: 'Anayasa Mahkemesi, süresiz nafakayı iptal ederek aslında kadınların boşanma sonrası yaşadığı ekonomik şiddete meşruiyet kazandırmaktadır. Boşanan kadınların çoğu, evlilik süresince iş hayatından uzak kalmış, kariyer yapamamıştır. Süresiz nafaka, bu nedenle bir lütuf değil, bir haktır. AYM'nin kararı, toplumsal cinsiyet eşitliğini yok sayan bir anlayışın ürünüdür.'
Hukukçular ne diyor?
Karar sonrası birçok hukukçu, AYM'nin iptal gerekçesini eleştirirken, kadın dernekleri de bu kararın emsal teşkil edeceğini belirterek endişelerini dile getirdi. Ankara Barosu Kadın Hakları Merkezi, 'Süresiz nafaka, özellikle uzun süreli evliliklerde, kadının mağduriyetini önlemek için kritik öneme sahiptir' açıklamasında bulundu. Diğer yandan bazı hukukçular, iptal kararının nafaka sistemini daha adil hale getirebileceğini, ancak yeni düzenlemenin kadınların mağduriyetini artırmaması gerektiğini vurguladı.
Kararın ardından ne olacak?
AYM'nin iptal kararıyla birlikte, süresiz nafaka düzenlemesi yürürlükten kalktı. Şu an için nafaka davalarında belirsizlik oluşan durum, yeni bir yasal düzenleme yapılana kadar sürecek. Adalet Bakanlığı'nın konuyla ilgili çalışma başlatacağı konuşuluyor. Ancak sivil toplum örgütleri yeni düzenlemenin kadın haklarını koruyacak şekilde hazırlanması için çağrıda bulunuyor.
Bu gelişme, Türkiye'de kadın erkek eşitliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, süresiz nafaka iptalinin, aslında daha geniş bir toplumsal eşitlik sorununun yansıması olduğunu belirtiyor. Kadınların ekonomik bağımsızlığını kazanması için eğitim ve istihdam politikalarının da gözden geçirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
