Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Avrupa’da tüketim mal ve hizmetlerinde fiyat düzeyi karşılaştırmasını açıkladı. Buna göre, Avrupa’nın en pahalı ülkesi İzlanda olurken, en ucuz ülke ise Kuzey Makedonya oldu. Türkiye genel endekste ‘ucuz’ ülkeler arasında yer alırken, kişisel ulaşım araçları ile bilgi ve iletişim ekipmanı gruplarında Avrupa ortalamasının üzerinde fiyatlara sahip.
Avrupa’da fiyat düzeyi sıralaması
TÜİK’in 37 Avrupa ülkesini kapsayan araştırmasına göre, tüketim mal ve hizmetleri genel endeksinde en yüksek fiyat düzeyi İzlanda’da kaydedildi. İzlanda’yı sırasıyla İsviçre, Norveç, Danimarka ve Birleşik Krallık izledi. En düşük fiyat düzeyine sahip ülkeler ise Kuzey Makedonya, Bulgaristan, Romanya, Bosna-Hersek ve Karadağ oldu. Türkiye, genel endekste ‘ucuz’ ülkeler kategorisinde yer alarak 37 ülke arasında düşük fiyat düzeyine sahip ülkeler arasında konumlandı.
Türkiye'nin bazı kalemlerde pahalı olması dikkat çekiyor
Ancak Türkiye, belirli ürün gruplarında Avrupa ortalamasının üzerinde fiyatlara sahip. Kişisel ulaşım araçları kategorisinde Türkiye, Avrupa’nın en pahalı ülkeleri arasında yer alıyor. Aynı şekilde bilgi ve iletişim ekipmanları grubunda da fiyatlar Avrupa ortalamasının üzerinde. Bu durum, Türkiye’de otomobil ve elektronik ürünlerin vergi yükü ve döviz kuru etkisiyle yüksek olduğunu gösteriyor.
Gıda ve alkolsüz içeceklerde Türkiye, Avrupa ortalamasına yakın seyrederken, giyim ve ayakkabıda daha düşük fiyatlar dikkat çekiyor. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar kategorisinde ise Türkiye, Avrupa’nın en ucuz ülkeleri arasında yer alıyor.
Karşılaştırma nasıl yapıldı?
TÜİK, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) ile koordineli olarak yürütülen Satın Alma Gücü Paritesi (SGP) çalışması kapsamında fiyat düzeyi endekslerini hesaplıyor. Endeks, her ülkedeki mal ve hizmet fiyatlarının AB ortalamasına göre karşılaştırılmasıyla oluşturuluyor. AB ortalaması 100 olarak kabul edildiğinde, 100’ün üzerindeki değerler pahalı, altındakiler ucuz olarak yorumlanıyor.
Türkiye’nin genel endeksi 71 olarak hesaplandı. Bu, Türkiye’nin AB ortalamasına göre yaklaşık %29 daha ucuz olduğu anlamına geliyor. İzlanda’nın endeksi 146, yani AB ortalamasından %46 daha pahalı. Kuzey Makedonya ise 54 ile AB ortalamasına göre %46 daha ucuz.
Ekonomik bağlam ve değerlendirme
Enflasyonun yüksek seyrettiği Türkiye’de, genel fiyat düzeyinin Avrupa’ya göre düşük olması döviz kurundaki değer kaybından kaynaklanıyor. Ancak kişisel ulaşım araçları ve teknoloji ürünlerindeki yüksek fiyatlar, vergi politikaları ve ithalata bağımlılığın etkisini gözler önüne seriyor. TÜİK’in bu verisi, Türkiye’nin bazı alanlarda rekabetçi olduğunu, ancak stratejik ürünlerde fiyat avantajını kaybettiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, satın alma gücünün artması için yapısal reformların gerekli olduğunu vurguluyor.
