Avrupa Parlamentosu, Türk vatandaşlarına vizesiz Avrupa ülkelerine girme ayrıcalığı tanıyan hizmet pasaportlarına (gri pasaport) yönelik kritik bir uyarıda bulundu. Parlamento, bu pasaportların kötüye kullanımını önlemek için vize muafiyetinin kaldırılmasını veya sıkı denetim getirilmesini öneren bir rapor yayımladı. Karar, Türkiye-AB vize serbestisi sürecini yeniden gündeme taşıdı.
Rapor ne diyor?
Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu tarafından hazırlanan raporda, gri pasaportların AB ülkelerine girişte vize muafiyetinden yararlandığı ancak bu durumun güvenlik ve göç riskleri oluşturduğu belirtildi. Raporda, pasaportların sahte kullanımının arttığı ve bu nedenle AB üye ülkelerinin ulusal güvenlik önlemlerini gözden geçirmesi gerektiği vurgulandı. Öneriler arasında, gri pasaport sahiplerinin vize alması zorunlu hale getirilmesi veya seyahat öncesinde elektronik seyahat izni (ETIAS) benzeri bir sistem kurulması yer alıyor.
Türkiye-AB vize serbestisi süreci
Türkiye, 2013 yılında imzalanan Geri Kabul Anlaşması kapsamında AB ile vize serbestisi müzakerelerine başlamıştı. Ancak süreç, Türkiye'nin terörle mücadele yasası ve ifade özgürlüğü gibi alanlardaki reformları tamamlamaması nedeniyle tıkanmıştı. Gri pasaportlar, diplomatik ve hizmet pasaportu statüsünde olup, kamu görevlileri ve bazı meslek gruplarına veriliyor. AB, halen yeşil (diplomatik) ve gri pasaportlara vize muafiyeti tanıyor. Avrupa Parlamentosu'nun bu uyarısı, vize serbestisi müzakerelerinin yeniden canlanmasını zorlaştırabilir.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı henüz resmi bir açıklama yapmazken, diplomatik kaynaklar kararın bağlayıcı olmadığını ancak dikkate alınması gerektiğini belirtti. Öte yandan, uzmanlar bu tür raporların AB içinde Türkiye'ye yönelik artan güvensizlik ortamını yansıttığını ifade ediyor.
Gri pasaport uygulaması, Türkiye'de kamu çalışanları, akademisyenler ve bazı sivil toplum kuruluşu temsilcileri için önemli bir kolaylık sağlıyor. Raporun ardından, bu pasaport sahiplerinin AB ülkelerine seyahatlerinde kısıtlama veya ek prosedürler getirilmesi halinde, özellikle iş ve eğitim amaçlı seyahatler olumsuz etkilenebilir. Konu, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin geleceğini şekillendirecek unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
