Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Türkiye'nin 1974 Kıbrıs Barış Harekatı'nı kınayan kararına Ankara'dan üst üste sert tepkiler geldi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kararın hiçbir şekilde tanınmadığını belirtirken, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise bu kararı "alçakça" olarak nitelendirerek kökten reddettiklerini açıkladı.
Tepkilerin odağı: Egemenlik ve tarih
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yaptığı yazılı açıklamada AP kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu vurguladı. Yılmaz, "Türkiye'nin Kıbrıs'taki garantörlük haklarını ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde gerçekleştirdiği barış harekatını hedef alan bu kararı tanımıyoruz. Kıbrıs Türkü'nün varlık mücadelesini karalamaya yönelik bu girişim, tarihi gerçeklerle bağdaşmamaktadır" ifadelerini kullandı.
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs konusundaki alçakça kararını kökten reddediyoruz. Bu karar, uluslararası hukukun ve adaletin değil, Rum kesiminin tezlerinin bir yansımasıdır. Türkiye, Kıbrıs Türkü'nün güvenliğini sağlamak için meşru hakkını kullanmıştır" dedi.
Siyasi partilerden ortak duruş
Ana muhalefet partisi CHP ve diğer siyasi partilerden de AP kararına yönelik benzer tepkiler geldi. CHP Genel Başkan Yardımcısı, partisinin ulusal egemenlik ve Kıbrıs davası konusunda hükümetle aynı çizgide olduğunu belirterek, "Kıbrıs Türkü'nün haklarını korumak hepimizin ortak sorumluluğudur" dedi. MHP Genel Başkan Yardımcısı ise AP'nin bu kararını "iki yüzlülük" olarak nitelendirdi.
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, AP'nin kararının hukuken bağlayıcı olmadığını ancak siyasi bir mesaj taşıdığını belirtti. "Avrupa Parlamentosu, Kıbrıs'ta çözüm sürecine katkı sağlamak yerine taraflı tutumuyla gerilimi artırmaktadır. Türkiye, Ada'da kalıcı barış için her türlü diyaloga açıktır ancak haklarımızı çiğnetmeyiz" ifadelerini kullandı.
Kararın içeriği ve Ankara'nın stratejisi
AP'nin 23 Kasım 2024'te kabul ettiği kararda, 1974 Barış Harekatı "işgal" olarak nitelendirilirken, Türkiye'den askerlerini çekmesi ve Kıbrıs'ta iki kesimli federasyon modelini kabul etmesi istendi. Karar, AP'deki sosyalist, liberal ve yeşil grupların desteğiyle kabul edilirken, muhafazakar grup ret oyu kullandı.
Ankara ise karara karşı diplomatik girişimler başlattı. Dışişleri Bakanlığı, AP nezdinde girişimlerde bulunurken, Türkiye'nin Brüksel Büyükelçiliği de kararın iptali için temaslarına devam ediyor. Uzmanlar, bu tür kararların Türkiye-AB ilişkilerine olumsuz yansıyabileceğini, ancak Ankara'nın Kıbrıs politikasında geri adım atmayacağını belirtiyor.
Bağımsız değerlendirme
Avrupa Parlamentosu'nun bu kararı, Türkiye-AB arasında zaten sancılı olan ilişkilerde yeni bir kırılma noktası oluşturuyor. Oysa Kıbrıs sorununun çözümü, tarafların yapıcı diyaloğu ve Birleşmiş Milletler parametreleri çerçevesinde mümkün. AP'nin tek taraflı kararlarının, Ada'daki çözüm umutlarını artırmak yerine tansiyonu yükselttiği görülüyor. Türkiye'nin garantörlük hakkı ve Kıbrıs Türkü'nün eşit statüsü uluslararası anlaşmalarla güvence altına alınmışken, bu tür kararların hukuki zemini tartışmalıdır. Önümüzdeki dönemde Ankara'nın hem diplomatik hem de kamu diplomasisi araçlarıyla bu kararın etkisini dengelemeye çalışacağı anlaşılıyor.
