ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satma konusundaki kararlılığı, Atina yönetiminde alarm zilleri çaldırdı. Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, bu gelişme karşısında Ankara'ya yönelik bir saldırmazlık anlaşması teklif etmeye hazırlandıklarını duyurdu. Dendias'ın bu hamlesi, Ege ve Doğu Akdeniz'deki güç dengesinin değişebileceği endişesinden kaynaklanıyor. Yunanistan, uzun süredir Türkiye'nin F-35 programına dahil olmasına karşı çıkarken, Washington'un son işaretleri karşısında yeni bir strateji geliştirme gereği duydu.
Dendias'ın saldırmazlık teklifi
Yunan Savunma Bakanı Nikos Dendias, yaptığı açıklamada, Türkiye ile aralarındaki gerilimi azaltmak ve güven artırıcı önlemler çerçevesinde bir saldırmazlık paktı imzalamaya hazır olduklarını belirtti. Dendias, "Türkiye'nin F-35 alması bölgede ciddi bir güç dengesizliği yaratabilir. Bu nedenle diyaloğa açığız ve karşılıklı güveni tesis etmek için adım atmaya hazırız" ifadelerini kullandı. Bu teklif, Yunanistan'ın daha önceki tutumuna göre belirgin bir yumuşama olarak değerlendiriliyor. Atina, daha önce Türkiye'ye yönelik sert söylemlerle bilinirken, şimdi diplomatik çözüm arayışına girmiş durumda.
F-35 satışının perde arkası
ABD Başkanı Trump'ın Türkiye'ye F-35 satışı konusunda istekli olduğu biliniyor. Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda, Türkiye'nin NATO müttefiki olduğunu ve bu tür bir satışın ittifakın gücünü artıracağını savunmuştu. Ancak bu durum, özellikle 2019'da Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından ABD Kongresi'nde tepkilere yol açmıştı. Yine de Trump yönetiminin son dönemdeki sinyalleri, satışın yeniden gündeme gelebileceğini gösteriyor. Bu gelişmeler, Yunanistan'ı harekete geçirdi ve Atina, olası bir Türk F-35 filosuna karşı kendi caydırıcılığını artırma planları yaparken, bir yandan da diplomatik yollarla durumu kontrol altına almaya çalışıyor.
Yunanistan'ın alternatif arayışları
Dendias'ın saldırmazlık teklifi, Yunanistan'ın tek seçeneği değil. Atina yönetimi aynı zamanda kendi hava gücünü modernize etme çabalarını sürdürüyor. Yunanistan, Fransa'dan Rafale savaş uçakları tedarik etmiş ve ABD'den F-35 alımı için girişimlerde bulunmuştu. Ancak ekonomik zorluklar ve bütçe kısıtlamaları, bu alımları sınırlandırmış durumda. Bu nedenle diplomatik çözüm, Atina için daha cazip bir seçenek haline gelmiş görünüyor. Ayrıca, Yunanistan, AB ve NATO nezdinde Türkiye'ye karşı lobi faaliyetlerini de yoğunlaştırmış durumda. Ancak Trump'ın kişisel tutumu, bu çabaların önünde önemli bir engel teşkil ediyor.
Türkiye'nin tutumu
Türkiye ise F-35 programına yeniden dahil olma konusunda kararlı. Ankara, daha önce S-400 krizi nedeniyle programdan çıkarılmıştı ancak yeni yönetimle birlikte sürecin yeniden başlatılabileceğine dair sinyaller alıyor. Türk yetkililer, F-35'lerin Türk Hava Kuvvetleri'nin modernizasyonu için kritik olduğunu vurguluyor. Yunanistan'ın saldırmazlık teklifine ise henüz resmi bir yanıt gelmiş değil. Ancak Ankara'nın, özellikle Ege'deki kıta sahanlığı ve hava sahası ihlalleri konusunda geri adım atması beklenmiyor. Bu nedenle, Dendias'ın çağrısının karşılık bulması zor görünüyor.
Bağımsız değerlendirme
Atina'nın F-35 paniği, bölgedeki güç dengelerinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösteriyor. Dendias'ın saldırmazlık teklifi, aslında bir zayıflık göstergesi olarak okunabilir. Yunanistan, askeri açıdan Türkiye'ye karşı üstünlük sağlayamayacağını anlamış durumda. Ancak bu teklif, Türkiye'nin bölgesel hedeflerinden vazgeçmesi için yeterli bir motivasyon sağlamayabilir. Öte yandan, ABD'nin bu süreçte nasıl bir rol oynayacağı merak konusu. Trump'ın Türkiye'ye yönelik olumlu tutumu, Atina'nın elini zayıflatırken, Washington'un NATO içindeki dengeyi gözetme zorunluluğu da var. Önümüzdeki günlerde yaşanacak gelişmeler, hem Ege'deki hem de Doğu Akdeniz'deki güç mücadelesinin seyrini belirleyecek.
