Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, ABD'nin Türkiye'ye olası F-35 savaş uçağı satışı konusunda muhalefeti sert sözlerle eleştirdi. Atina'da düzenlenen bir etkinlikte konuşan Miçotakis, muhalefetin Türkiye'nin F-35 programına ilişkin tutumunu "sorumluluktan kaçmak" olarak nitelendirdi. Muhalefet partileri ise Miçotakis'in açıklamalarına karşı çıkarak, Türkiye'nin sipariş sürecinin geçmişine dair farklı bir tablo ortaya koydu. Tartışma, Yunanistan'ın savunma politikaları ve ABD ile ilişkileri bağlamında yeni bir gerilim hattı oluşturdu.
Miçotakis: "Muhalefet gerçekleri çarpıtıyor"
Başbakan Miçotakis, muhalefetin F-35 konusundaki eleştirilerini yanıtsız bırakmadı. Yunanistan'ın savunma kapasitesini güçlendirmek için ABD ile yürütülen müzakerelerin hassasiyetine vurgu yapan Miçotakis, muhalefetin konuyu siyasi malzeme yaptığını savundu. "Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması sürecinde Yunanistan'ın izlediği strateji, ulusal çıkarlar doğrultusunda şekillendi. Muhalefetin iddiaları gerçeği yansıtmıyor" dedi. Miçotakis, hükümetin ABD ile ilişkilerde şeffaf olduğunu ve Meclis'i bilgilendirdiğini de sözlerine ekledi.
Muhalefetten sert yanıt: "Sipariş süreci farklı işledi"
Ana muhalefet partisi SYRIZA ve diğer muhalefet partileri, Miçotakis'in açıklamalarına tepki gösterdi. Muhalefet sözcüleri, Türkiye'nin F-35 sipariş sürecinin geçmişine ilişkin belgelerle konuştu. Türkiye'nin programdan çıkarılmasının ardından Yunanistan'ın da uçak talebinde bulunduğunu, ancak sürecin hükümetin iddia ettiği gibi ilerlemediğini savundular. Muhalefet, Miçotakis'in ABD ziyaretlerinde Türkiye'ye satış konusunu yeterince gündeme getirmediğini öne sürdü. "Hükümet, Türkiye'nin F-35 almasını engellemek için gereken diplomatik girişimleri yapmadı. Şimdi suçu muhalefete atmaya çalışıyor" açıklaması yapıldı.
F-35 krizi ve Türkiye'nin programdan çıkarılma süreci
Türkiye, F-35 programının başından itibaren ortak ülkelerden biriydi. Ancak ABD, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından 2019'da Türkiye'yi programdan çıkardı. Yunanistan ise 2020'de ABD'ye F-35 talebini iletti. 2023'te ABD Kongresi, Türkiye'ye F-16 satışına onay verirken, Yunanistan'a F-35 satışı için de yeşil ışık yakıldı. Ancak Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil edilmesi olasılığı, Atina'da zaman zaman tartışma konusu oluyor. Miçotakis hükümeti, ABD ile savunma işbirliğini derinleştirerek Yunanistan'ın bölgedeki askeri dengeyi korumasını hedefliyor.
Uzmanlar: Tartışma savunma diplomasisini gölgeliyor
Atina merkezli savunma analistleri, F-35 tartışmasının Yunanistan'ın savunma diplomasisini gölgeleyebileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlara göre, hükümet ile muhalefet arasındaki gerilim, ABD ile yürütülen hassas müzakerelerde Yunanistan'ın elini zayıflatabilir. Öte yandan, Türkiye'nin F-35 konusundaki nihai durumu belirsizliğini koruyor. ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, Türkiye'nin programdan çıkarılmasının yasal olarak bağlayıcı olduğunu ve yeniden katılım için kongre onayı gerektiğini belirtiyor. Yunanistan ise ABD'den aldığı F-35'lerin ilk partisini 2025'te teslim almayı bekliyor.
Bu tartışma, Yunanistan iç siyasetinde savunma konularının ne kadar hassas bir yer tuttuğunu bir kez daha gösterdi. Miçotakis ve muhalefet arasındaki F-35 atışması, yaklaşan seçim döneminde daha da kızışabilir. Ancak asıl mesele, Yunanistan'ın ABD ile ilişkilerinde ve Ege'deki dengelerde nasıl bir strateji izleyeceği. F-35 krizi, sadece bir uçak alımı değil, aynı zamanda bölgesel güç dengesinin bir yansıması olarak okunmalı.
