Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), askerlik hizmetinin yıllık izin kıdem hesabına dahil edilerek adına yıllık izin tanımlanması gerektiğine karar verdi. Karar, askerlik görevini tamamlayan milyonlarca çalışanın yıllık izin haklarını doğrudan etkiliyor. KDK'ya başvuran bir kamu çalışanı, askerlikte geçirdiği sürenin yıllık izin kıdeminden sayılmadığını belirterek kuruma şikayette bulundu. Kurum, yaptığı inceleme sonucunda askerlik süresinin kıdem hesabına eklenmesi gerektiğini tespit etti.
KDK Kararının Gerekçesi
Kamu Denetçiliği Kurumu, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu kapsamında yaptığı değerlendirmede, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine atıfta bulundu. İlgili madde, yıllık ücretli izin süresinin işçinin kıdemine göre belirleneceğini hükme bağlıyor. KDK, askerlik hizmetinin de kıdemden sayılması gerektiğini vurguladı. Kararda, "Askerlikte geçen sürenin yıllık izin kıdem hesabına dahil edilmesi gerektiği" ifadesi yer aldı. Bu karar, emsal teşkil etmesi açısından önem taşıyor.
KDK'nın kararı, sadece kamu çalışanlarını değil, özel sektörde çalışanları da yakından ilgilendiriyor. Zira İş Kanunu'na tabi tüm işçiler, askerlik hizmetini kıdemlerine ekletme hakkına sahip. Ancak uygulamada birçok işveren, askerlik süresini kıdemden saymıyor. KDK'nın bu kararı, bu tür uygulamalara karşı bir uyarı niteliğinde.
Askerlik ve Yıllık İzin Hakları
4857 sayılı İş Kanunu'na göre, işçilerin yıllık ücretli izin hakkı, işyerindeki kıdemlerine göre belirleniyor. Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) kıdemi olanlara 14 günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az kıdemi olanlara 20 günden, on beş yıl ve daha fazla kıdemi olanlara 26 günden az yıllık izin verilemiyor. Askerlik hizmeti, kıdem hesabında dikkate alındığında, işçinin yıllık izin süresi artabiliyor. Örneğin, askerlikte geçen 6 ay, kıdeme eklenerek işçinin bir üst izin dilimine geçmesini sağlayabiliyor.
Askerlik süresinin kıdemden sayılması için işçinin askerlikten önce veya sonra aynı işverene bağlı olarak çalışmış olması gerekiyor. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, askerlikte geçen süre, işçinin kıdemine eklenir. Ancak uygulamada, işverenler genellikle bu süreyi göz ardı edebiliyor. KDK'nın kararı, bu konuda farkındalık yaratmayı amaçlıyor.
Uygulamada Ne Değişecek?
KDK kararının ardından, kamu kurumları ve özel sektör işverenlerinin, çalışanlarının askerlik sürelerini kıdem hesaplarına dahil etmeleri bekleniyor. Karar, bağlayıcı olmamakla birlikte, idareye tavsiye niteliğinde. Ancak KDK kararları, idareler tarafından genellikle dikkate alınıyor. Eğer bir işveren, askerlik süresini kıdemden saymazsa, işçi dava açarak hakkını arayabilir. Yargıtay da askerlik süresinin kıdemden sayılması gerektiğini kabul ediyor.
Bu gelişme, milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor. Türkiye'de her yıl yüz binlerce kişi askerlik görevini yapıyor. Bu kişiler, iş hayatına döndüklerinde yıllık izin haklarının eksik hesaplandığını fark edebiliyor. KDK kararı, bu mağduriyetin giderilmesi için bir adım olarak görülüyor.
Kamu Denetçiliği Kurumu Nedir?
Kamu Denetçiliği Kurumu, 2012 yılında 6328 sayılı Kanun'la kurulan ve idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını inceleyen bir kurum. Kurum, vatandaşların idareyle yaşadığı sorunları çözmek için tavsiye kararları verebiliyor. KDK'ya başvurular ücretsiz ve herkes yapabiliyor. Kurum, idarenin hukuka aykırı uygulamalarını tespit ederek düzeltilmesini öneriyor.
KDK'nın askerlik süresinin kıdemden sayılmasına ilişkin kararı, kurumun çalışma hayatına yönelik önemli bir müdahalesi olarak kayıtlara geçti. Karar, işçi haklarının korunması açısından da kritik.
Sonuç olarak, askerlik hizmetinin yıllık izin kıdem hesabına dahil edilmesi gerektiğine dair KDK kararı, çalışanların lehine bir gelişme. İşverenlerin bu karara uygun hareket etmesi, hem hukuki hem de vicdani bir sorumluluk. Çalışanların da haklarını bilerek, gerekirse KDK'ya başvurarak hak arayışına girmeleri mümkün.
