Vatani görevini yerine getirmek için işten ayrılan çalışanlar, kıdem tazminatından işsizlik maaşına kadar pek çok haktan yararlanabiliyor. Askerlik bitiminde işe geri dönüş süreci ve işsizlik ödeneği başvuru şartları, işçilerin en çok merak ettiği konular arasında. Bu rehberde, askerlik nedeniyle iş akdini fesheden çalışanların yasal haklarını adım adım ele alıyoruz.
Kıdem Tazminatı Kimlere Ödenir?
Askere gidecek çalışanlar, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında mazeret feshi ile işten ayrılabilir. En az bir yıl çalışmış olan işçiler, işverenden kıdem tazminatını talep etme hakkına sahiptir. Kıdem tazminatı, son brüt ücret üzerinden her yıl için 30 günlük olarak hesaplanır. Kıdem tazminatı tavanı 2025 yılı için 42.234,08 TL olarak belirlenmiştir. İşveren, askerlik belgesi ibraz edildiğinde tazminatı 20 gün içinde ödemek zorundadır. Aksi halde gecikme faizi işler.
İşe Dönüş Hakkı Nasıl Kullanılır?
Askerlik görevini tamamlayan çalışanlar, terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde işverene başvurmalıdır. İşveren, aynı veya benzer bir işte, en az eski ücretle işe almakla yükümlüdür. İşçinin kıdemi ve diğer hakları devam eder. İşveren, başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde cevap vermezse, işçi bir yıllık ücrete kadar tazminat talep edebilir. İşe dönüş hakkı, toplamda 12 aylık askerlik süresi için geçerlidir. Uzun dönem askerlik yapanlar için bu süre 18 aya kadar uzayabilir.
İşsizlik Maaşı Başvurusu
Askerlik nedeniyle işten ayrılanlar, işsizlik maaşı alabilir. Ancak iki şart vardır: Askerlik öncesinde en az 600 gün prim ödenmiş olmalı ve işten ayrılmadan önceki 120 gün kesintisiz çalışma bulunmalıdır. İşsizlik maaşı, son 4 aylık prime esas kazancın yüzde 40'ı olarak hesaplanır ve en düşük 6.948,90 TL, en yüksek 13.897,80 TL'dir (2025). Başvuru 30 gün içinde İŞKUR’a yapılmalıdır. Askerlik bitince işe dönülürse, maaş kesilir. İşveren işe almazsa, işsizlik maaşı devam eder.
Askerlik Borçlanması ve Emeklilik
Askere giden çalışanlar, askerlik sürelerini borçlanarak emekliliğe saydırabilir. Borçlanma tutarı, asgari ücretin yüzde 32'si üzerinden hesaplanır. 2025'te günlük en az 151,67 TL'dir. SGK'ya başvuru yaparak 540 güne kadar borçlanma mümkündür. Bu süre, sigorta başlangıcını geri çekerek erken emeklilik sağlar.
Değerlendirme
Askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanların yasal haklarını bilmesi, mağduriyetlerin önüne geçer. Kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı gibi avantajları kullanmak, askerlik sonrası iş hayatına dönüşü kolaylaştırır. İşçilerin, işverenlerle yaşayacağı uyuşmazlıklarda hukuki destek alması önerilir.
