Türkiye'de milyonlarca asgari ücretli, yılın ilk altı ayında enflasyon karşısında adeta eridi. DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından yayımlanan son rapor, asgari ücretlinin alım gücünde ciddi bir düşüş olduğunu ortaya koydu. Temmuz ayı enflasyon verileriyle birlikte, özellikle barınma ve ulaşım giderlerindeki artış, dar gelirli vatandaşların bütçesini daha da zorlar hale geldi. Peki asgari ücretlinin maaşı altı ayda ne kadar eridi? İşte DİSK-AR'ın acı tablosu ve detaylar.
TÜİK enflasyonu ile gerçek enflasyon arasındaki makas
DİSK-AR'ın raporuna göre, TÜİK'in açıkladığı enflasyon oranları ile asgari ücretli kesimin hissettiği enflasyon arasında büyük bir fark oluştu. TÜİK verilerine göre ilk altı ayın enflasyonu yüzde 8 civarında gerçekleşti, ancak asgari ücretliye yapılan zam oranı düşük kaldı. Özellikle gıda fiyatlarındaki artış, düşük gelirli hanelerde enflasyonun çok daha yüksek hissedilmesine neden oldu. Raporda, asgari ücretlinin yılın ilk yarısında alım gücünün yüzde 7,8 oranında azaldığı vurgulandı.
Gıda ve kira fiyatlarındaki artış dar gelirliyi vurdu
Asgari ücretlinin bütçesinde gıdanın payı yüksek olduğundan, gıda enflasyonu her zaman daha fazla belirleyici oluyor. DİSK-AR raporu, sadece gıda değil, barınma yani kira giderlerindeki artışın da ciddi boyutlara ulaştığını gösteriyor. Özellikle büyükşehirlerde kira fiyatlarında yaşanan astronomik artış, asgari ücretlinin belini büküyor. Raporda, 'Dar gelirli ile zengin arasındaki makas her geçen gün açılıyor. Enflasyonun yükünü en çok yoksul kesim sırtlıyor' ifadelerine yer verildi. Ulaşım giderlerindeki artış da cabası.
Temmuz enflasyonu ve işçi kesimine etkisi
Temmuz ayında açıklanan enflasyon rakamları, yıllık bazda yüzde 50'nin üzerinde seyrediyor. Bu durum, asgari ücretli kesimin gelecek ay yapılacak ara zam beklentisini güçlendirse de, henüz resmi bir açıklama yapılmadı. DİSK-AR, hükümetin asgari ücrete enflasyonun üzerinde bir refah payı eklemesi gerektiğini savunuyor. Aksi takdirde, geçim sıkıntısının toplumsal huzursuzluğa yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Asgari ücretlinin günlük yaşamı zorlaşıyor
İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde yaşayan asgari ücretliler, artan ulaşım ve kira fiyatları karşısında bütçelerini dengelemekte zorlanıyor. Örneğin, İstanbul'da asgari ücretle geçinmek neredeyse imkânsız hale geldi. Bir asgari ücretlinin eline geçen miktar, sadece kira ve fatura ödemelerine yetmiyor; gıda, eğitim, sağlık gibi temel ihtiyaçlar için çoğu zaman geriye bir şey kalmıyor. Bu tablo, toplumsal eşitsizliği derinleştiriyor.
Çözüm önerileri ve toplumsal etki
DİSK-AR raporunda, asgari ücretin acilen yeniden değerlenmesi, vergi dilimlerinin düzenlenmesi ve gelir dağılımındaki adaletsizliği gidermek için yapısal reformlar yapılması gerektiği belirtiliyor. Uzmanlar, sadece asgari ücrete yapılacak zam ile bu sorunun çözülemeyeceğini, fiyat istikrarının sağlanması için enflasyonla kararlı bir şekilde mücadele edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Aksi halde, toplumun geniş kesimlerinde yoksulluk derinleşerek sosyal dokuyu tehdit edecek.
