İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt'in ABD ile işbirliği yaptığı yönündeki açıklamalarına yanıt verdi. Arakçi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin ABD'nin bölgedeki askeri varlığını hedef aldığını ve özellikle ABD'nin kullandığı üslerin vurulduğunu söyledi.
Rubio'nun Açıklamaları ve İran'ın Tepkisi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir basın toplantısında, BAE ve Kuveyt'in ABD'nin bölgedeki askeri operasyonlarına lojistik destek sağladığını doğrulamıştı. Bu açıklamalar, İran'da sert tepkilere yol açtı. Arakçi, Tahran'da düzenlenen bir basın toplantısında, "ABD'nin bölgedeki müttefiklerine ev sahipliği yapan ülkeler, doğrudan çatışmanın bir parçası haline gelmiştir. İran ordusu, bu üsleri tespit ederek gerekli misillemeyi yapmıştır" dedi.
Hedef Alınan Bölgeler
İran Dışişleri Bakanı, hedef alınan noktaların tam olarak hangi üsler olduğunu açıklamazken, askeri kaynaklar İran'ın insansız hava araçları ve füzelerle ABD'nin BAE'deki El Dahfra Hava Üssü'nü ve Kuveyt'teki Camp Arifjan'ı vurduğunu iddia etti. CNN'e konuşan ABD'li yetkililer, saldırının başarısız olduğunu ve sınırlı hasar meydana geldiğini belirtti. Öte yandan İran medyası, saldırının "büyük başarıyla" sonuçlandığını ve ABD'ye ait silah ve mühimmat depolarının imha edildiğini duyurdu.
Bölgesel Tansiyon Yükseliyor
İran'ın bu hamlesi, ABD ile İran arasında son aylarda artan gerilimin bir parçası. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programına yönelik yaptırımları sıkılaştırmış, İran ise uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırarak karşılık vermişti. Uzmanlar, iki ülke arasındaki gerginliğin bölgesel bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığını vurguluyor. Körfez ülkeleri ise tarafsız kalma çabasında olsa da ABD ile askeri işbirliği nedeniyle hedef haline geliyor.
İran'ın dini lideri Ayetullah Hamaney, geçtiğimiz hafta yaptığı konuşmada, "ABD'nin bölgedeki varlığına son verilmelidir. Hiçbir yabancı güç, İran'ın egemenliğine saygı göstermediği sürece Ortadoğu'da barış olmayacaktır" ifadelerini kullanmıştı. Arakçi'nin son açıklamaları, bu tutumun sahada da karşılık bulduğunu gösteriyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, tarafları itidal çağrısı yaparken, Rusya ve Çin'in arabulucu olmak için girişim başlattığı bildiriliyor. Diplomatik kaynaklar, İran ve ABD arasında doğrudan bir diyalog kanalı olmadığını, ancak Umman ve Katar'ın aracılık etmeye çalıştığını belirtiyor.
Ekonomik ve Stratejik Sonuçlar
Bu gelişme, küresel petrol piyasasında dalgalanmalara yol açtı. Brent petrol fiyatları saldırı haberinin ardından yüzde 3,5 yükseldi. Körfez borsaları ise düşüş eğilimi gösterdi. Analistler, çatışmanın genişlemesi halinde petrol arzında kesintiler yaşanabileceği ve bunun küresel ekonomiyi olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, İran'ın bu hamlesi, ABD'nin bölgedeki askeri varlığının sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığı (CENTCOM), bölgeye ek savaş gemisi ve hava savunma sistemi konuşlandırdığını duyurdu. Pentagon, İran'ın saldırılarına karşı "orantılı ve kararlı" bir yanıt vereceğini açıkladı.
İran ve ABD arasındaki bu son çatışma, 2019'da Suudi Arabistan'ın Aramco tesislerine yönelik saldırıyı veya 2020'de General Kasım Süleymani'nin öldürülmesini anımsatıyor. O dönemlerde de tansiyon kriz seviyesine çıkmış, ancak doğrudan bir savaştan kaçınılmıştı. Şimdi benzer bir sınamayla karşı karşıyayız; belirleyici faktör, tarafların kırmızı çizgilerinin nerede olduğu ve diplomasiye ne kadar alan bırakılacağı olacak.
