Financial Times'ın haberine göre Apple, ABD'nin yaptırım listesinde yer alan Çinli bellek çipi üreticisi ChangXin Memory Technologies'ten (CXMT) ürün tedarik edebilmek için eski Başkan Donald Trump yönetiminden onay almaya çalıştı. İddiaya göre şirket, yükselen bellek çipi fiyatlarının maliyetler üzerindeki baskısını hafifletmek amacıyla bu yola başvurdu. Apple ve ABD Ticaret Bakanlığı konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Neden CXMT?
ChangXin Memory Technologies, 2016 yılında kurulan ve bellek çipi teknolojisinde hızla yükselen bir Çinli firma. Şirket, özellikle DRAM ve NAND bellek ürünleriyle dikkat çekiyor. Ancak ABD, ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle CXMT'yi 2022 yılında ticari yaptırım listesine aldı. Bu liste, Amerikan şirketlerinin belirli teknolojileri adı geçen firmalara satmasını veya onlardan satın almasını kısıtlıyor. Apple'ın bu kısıtlamaları aşmak için başvuruda bulunması, şirketin farklı tedarikçilere yönelme ihtiyacını gösteriyor.
Bellek çipi fiyatları yükseliyor
Son iki yılda küresel bellek çipi fiyatları, artan talep ve arz darboğazları nedeniyle önemli ölçüde arttı. Özellikle Samsung, SK Hynix ve Micron gibi büyük üreticiler, fiyatları yukarı çekmek için üretim kesintilerine gitti. Bu durum, akıllı telefon ve bilgisayar üreticileri olarak Apple'ı da olumsuz etkiliyor. Apple, ürünlerinde kullandığı bellek çiplerinin maliyetini düşürmek için alternatif tedarikçiler arıyor. Ancak CXMT'nin ABD yaptırımları altında olması, Apple'ın bu adımını tartışmalı hale getiriyor.
Siyasi arka plan
Apple'ın bu girişimi, Trump döneminin son aylarına denk geliyor. O dönemde Trump, Çin'e karşı sert bir ticaret politikası izliyordu. Biden yönetimi ise yaptırımları daha da sıkılaştırdı. Analistler, Apple'ın bu tür bir başvurunun onaylanmasının zor olduğunu belirtiyor. Ayrıca, ABD'de teknoloji şirketlerinin Çin'le ticari ilişkileri siyasi bir hassasiyet taşıyor. Apple daha önce de tedarik zincirini çeşitlendirmek için Hindistan ve Vietnam gibi ülkelere yatırım yapmıştı. Ancak bellek çipi tedarikinde hala büyük ölçüde Güney Koreli ve Japon üreticilere bağımlı.
Değerlendirme
Apple'ın CXMT hamlesi, şirketin kâr marjlarını koruma çabası olarak okunabilir. Ancak bu durum, ABD-Çin teknoloji rekabeti ve yaptırım rejimleri açısından önemli bir sınav niteliği taşıyor. Eğer Apple bu izni alırsa, diğer Amerikan şirketlerinin de benzer başvurular yapması beklenebilir. Öte yandan, ABD yönetiminin ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle bu tür istisnalara sıcak bakmadığı biliniyor. Gelişmeler, teknoloji tedarik zincirlerinin siyasileşmesi ve şirketlerin bu yeni dengede nasıl hareket edeceği konusunda önemli ipuçları verecek.
