Teknoloji devi Apple, tarihinin en büyük ikinci günlük değer kaybını yaşayarak 263 milyar dolar buharlaşırken, bellek fiyatlarındaki yükseliş karşısında çareyi Çinli bellek üreticisi CXMT'de (ChangXin Memory Technologies) aradı. İngiliz Financial Times'ın haberine göre Apple, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile bağlantılı olduğu gerekçesiyle kara listeye aldığı CXMT ile tedarik anlaşması yapmak için yoğun lobi faaliyeti yürütüyor. Şirket, eski Başkan Donald Trump yönetiminden özel izin almayı hedefliyor.
Bellek krizinde yeni umut
Apple'ın son çeyrek bilançosunda beklenenden düşük iPhone satışları ve Çin pazarındaki daralma, hisselerde sert düşüşe neden oldu. Toplam piyasa değeri 3 trilyon doların altına inen şirket, DRAM ve NAND bellek fiyatlarındaki yüzde 30'a varan artıştan olumsuz etkilendi. Mevcut tedarikçileri Samsung, SK Hynix ve Micron yüksek fiyat politikası izlerken, Apple alternatif kaynak arayışını hızlandırdı. CXMT, Çin'in en büyük DRAM üreticisi olarak 2022'de üretime başladı ve uygun fiyatlı çözümler sunuyor.
Pentagon engeli ve Trump lobisi
Pentagon, 2020 yılında CXMT'yi 'askeri- sivil füzyon' programı kapsamında Çin ordusuna destek verdiği gerekçesiyle kara listeye aldı. Bu liste, ABD şirketlerinin söz konusu firmalarla ticaret yapmasını yasaklıyor. Apple, CXMT'nin ticari bir firma olduğunu ve askeri bağının bulunmadığını savunarak Trump yönetiminden istisna talep etti. Lobi faaliyetlerinde eski Ticaret Bakanı Wilbur Ross'un danışmanlık şirketinden yararlanan Apple, konuyu Kongre'de de gündeme getirdi. Uzmanlara göre, ABD-Çin teknoloji savaşının ortasında böyle bir anlaşma siyasi olarak hassas olsa da Apple'ın kârlılığını koruması için kritik önem taşıyor.
Öte yandan, CXMT'nin ABD'li müşterilerine bellek tedarik edebilmesi için ayrıca ABD Ticaret Bakanlığı'ndan ihracat lisansı alması gerekiyor. Şirket, 2024'te 150.000 wafer/ay kapasiteye ulaşmayı hedefliyor. Apple'ın yıllık bellek ihtiyacının yüzde 10-15'ini CXMT'den karşılaması bekleniyor.
Analistler, bu gelişmenin bellek piyasasında dengeleri değiştirebileceğini belirtiyor. Samsung ve SK Hynix fiyat baskısı altında kalırken, ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji kısıtlamalarının sorgulanmasına yol açabilir. Apple'ın lobi çabaları sonuç verirse, diğer ABD'li teknoloji şirketleri de benzer yollar arayabilir.
