Kiracılar ile ev sahipleri arasında en sık yaşanan anlaşmazlıklardan biri apartman aidatının kim tarafından ödeneceğidir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre, apartman giderleri iki ana kategoriye ayrılır: günlük kullanım giderleri ve büyük demirbaş masrafları. Yasal düzenleme, bu giderlerin sorumluluğunu net bir şekilde belirlemiştir. Peki, hangi gider kimin sorumluluğunda? İşte merak edilen tüm detaylar.
Günlük Kullanım Giderleri Kiracıya Ait
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca, apartmanın günlük işleyişi için yapılan harcamalar kiracı tarafından karşılanır. Bu giderler arasında temizlik, kalorifer yakıtı, elektrik, su, asansör bakımı, kapıcı maaşı, bahçe bakımı gibi rutin masraflar yer alır. Kiracı, bu hizmetlerden doğrudan faydalandığı için ödemekle yükümlüdür. Yargıtay içtihatlarına göre, kiracı bu giderleri ödemezse ev sahibi ödemek zorunda kalır ve kiracıya rücu edebilir.
Büyük Demirbaş Masrafları Ev Sahibine Ait
Apartmanın ortak alanlarında yapılan ve binanın değerini artıran büyük onarım, güçlendirme, çatı yenileme, dış cephe boyası, asansör yenileme gibi masraflar ise ev sahibinin sorumluluğundadır. Bu tür harcamalar "demirbaş gideri" olarak adlandırılır ve kiracıdan talep edilemez. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi, bu giderlerin kat malikleri tarafından karşılanmasını hükme bağlamıştır. Eğer kiracı bu tür bir masrafı ödemişse, ödediği tutarı ev sahibinden faiziyle geri isteyebilir.
Yasal Dayanak ve Uygulama
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman yönetimini ve gider paylaşımını düzenler. Kanun'un 20. maddesi, ortak giderlere katılma yükümlülüğünü belirlerken, 22. madde gider ve avans payının ödenmemesi durumunda yasal takip sürecini tanımlar. Uygulamada, apartman yönetim planında aksi belirtilmediği sürece, kiracı günlük giderlerden, ev sahibi ise büyük demirbaş masraflarından sorumludur. Ancak taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesine bu konuda özel hükümler eklenebilir. Sözleşmede açıkça belirtilmişse, ev sahibi günlük giderleri de üstlenebilir veya kiracı bazı demirbaş masraflarına katılmayı kabul edebilir.
Sık Karşılaşılan Anlaşmazlıklar
Uygulamada en çok tartışılan konular arasında asansör arızası, çatı akması, kalorifer kazanı değişimi gibi masraflar yer alır. Yargıtay, asansörün periyodik bakımını günlük gider, asansör motorunun değiştirilmesini ise demirbaş gideri olarak değerlendirmiştir. Benzer şekilde, boya badana kiracıdan, dış cephe boyası ev sahibinden talep edilir. Kiracı, apartman yönetimine karşı aidat ödemelerinden sorumludur; ancak yönetim, ödemeyen kiracıya karşı icra takibi başlatabilir. Ev sahibi, kiracının ödemediği aidat nedeniyle yönetime karşı sorumlu tutulabilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Apartman aidatı ve gider paylaşımı, kiracı ve ev sahibi arasında net kurallara bağlanmıştır. Kiracılar günlük kullanım giderlerini, ev sahipleri ise büyük demirbaş masraflarını ödemekle yükümlüdür. Ancak kira sözleşmesinde farklı düzenlemeler yapılabilir. Anlaşmazlıkların önüne geçmek için sözleşmeye hangi giderin kim tarafından karşılanacağını açıkça yazmak faydalı olacaktır. Yasal düzenlemeler, tarafların haklarını koruma altına almıştır; ancak bilinçli hareket etmek ve yazılı belgelere dayanmak her iki taraf için de en sağlıklı yoldur.
