Avrupa Parlamentosu (AP), göç alanında uzun süredir tartışma yaratan bir adım atarak, sığınma başvuruları reddedilen göçmenlerin sınır dışı edilmeden önce 'geri dönüş merkezlerinde' tutulmasına olanak tanıyan yeni düzenlemeyi kabul etti. Brüksel'de yapılan oylamada AP üyeleri, göç politikasında sert önlemler içeren pakete onay verdi. Bu karar, özellikle insan hakları örgütleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından eleştirilirken, AB ülkeleri arasında göç yükünün paylaşılması konusunda yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Yeni düzenleme neler getiriyor?
AP'den onay alan düzenleme, sığınma başvurusu reddedilen ve sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olan göçmenlerin, geri dönüş işlemleri tamamlanana kadar özel merkezlerde tutulmasını öngörüyor. Bu merkezlerin işletilmesi ve denetimi konusunda üye ülkeler arasında henüz tam bir mutabakat bulunmazken, yeni kuralların AB genelinde uyumlu bir uygulama getirmesi hedefleniyor. Düzenleme kapsamında, geri dönüş merkezlerinde tutulma süresi en fazla 6 ay olarak belirlenirken, bazı durumlarda bu sürenin 12 aya kadar uzatılabileceği ifade ediliyor. Ayrıca, merkezlerdeki göçmenlere temel sağlık hizmetleri, yasal yardım ve gönüllü geri dönüş desteği sağlanması planlanıyor.
Tartışmalar ve tepkiler
Geri dönüş merkezleri, özellikle insan hakları savunucuları tarafından 'toplama kampı' benzetmesiyle eleştiriliyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar, düzenlemenin göçmenlerin özgürlüğünü kısıtlayacağını ve insanlık dışı koşullara yol açabileceğini belirterek AP'ye çağrıda bulunmuştu. Öte yandan, bazı AB üyesi ülkeler, özellikle İtalya ve Yunanistan gibi sınır ülkeleri, düzenlemeyi memnuniyetle karşıladı. Bu ülkeler, göç yükünün daha adil dağıtılması ve sınır dışı işlemlerinin hızlandırılması gerektiğini savunuyor. AP'nin kararı, Avrupa Konseyi tarafından da onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek.
Avrupa Birliği, 2015'te yaşanan büyük göç krizinden bu yana ortak bir göç politikası oluşturmakta zorlanıyor. Yeni düzenleme, bu alandaki en kapsamlı yasal düzenlemelerden biri olarak görülüyor. Ancak uzmanlar, geri dönüş merkezlerinin etkinliğinin merkezlerin bulunduğu ülkenin altyapısına ve uygulamadaki denetim mekanizmalarına bağlı olduğunu vurguluyor. Sivil toplum örgütleri ise düzenlemenin, göçmenlerin temel haklarını ihlal edebileceği endişesiyle süreci yakından takip edeceklerini açıkladı.
