Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, Antalya Körfezi'nde yaptıkları dalışlarda Kızıldeniz'den göç eden istilacı balık türlerinin popülasyonunda artış gözlemlediklerini söyledi. İklim değişikliği ve Süveyş Kanalı üzerinden gerçekleşen tür göçleri, bölgedeki deniz ekosistemini ve balıkçılık ekonomisini tehdit ediyor.
İstilacı Türlerin Artışı ve Nedenleri
Prof. Dr. Gökoğlu, son dalışlarda özellikle aslan balığı, balon balığı ve sokar gibi türlerin sayısında belirgin bir artış olduğunu belirtti. Bu türlerin Kızıldeniz'den Akdeniz'e Süveyş Kanalı yoluyla girdiğini ve deniz suyu sıcaklığının yükselmesiyle birlikte Akdeniz'in daha uygun bir yaşam alanı haline geldiğini vurguladı. Gökoğlu, "Antalya Körfezi'nde yaptığımız dalışlarda istilacı türlerin popülasyonunda ciddi bir artış var. Özellikle aslan balığı ve balon balığı gibi türler yerli türlerin yaşam alanlarını işgal ediyor ve besin rekabetine giriyor." dedi.
Balıkçılık ve Ekonomiye Etkileri
İstilacı türlerin artışı, bölgedeki balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkiliyor. Balon balığı gibi zehirli türler, ağlara takılarak balıkçılara zarar veriyor ve pazarlanabilir balık miktarını azaltıyor. Ayrıca, bu türlerin yerli balık stoklarını tüketmesi, hamsi, sardalya gibi ekonomik değeri yüksek balıkların azalmasına yol açıyor. Prof. Dr. Gökoğlu, "İstilacı türlerin kontrolsüz çoğalması, balıkçılık gelirlerini düşürüyor ve denizel biyoçeşitliliği tehdit ediyor. Bu durum, uzun vadede Akdeniz'e kıyısı olan ülkelerin ekonomilerini de etkileyecek." diye konuştu.
Çözüm Önerileri ve Gelecek Perspektifi
İstilacı türlerle mücadele için çeşitli yöntemler öneriliyor. Prof. Dr. Gökoğlu, bu türlerin avlanmasının teşvik edilmesi ve ekonomik değere dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. Örneğin, aslan balığı etinin lezzetli olduğu ve restoranlarda sunulabileceği, balon balığının ise deri ve ilaç sanayisinde kullanılabileceği ifade ediliyor. Ayrıca, deniz koruma alanlarının genişletilmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele için küresel işbirliğinin artırılması gerektiği vurgulanıyor. Gökoğlu, "İstilacı türlerle mücadelede erken uyarı sistemleri kurulmalı ve düzenli izleme çalışmaları yapılmalı. Aksi halde Akdeniz'in ekolojik dengesi geri dönülemez şekilde bozulabilir." uyarısında bulundu.
Antalya Körfezi'ndeki bu gelişme, Akdeniz'in genel ekosistem sağlığı açısından endişe verici bir tablo çiziyor. Uzmanlar, istilacı türlerin yayılımının sadece Türkiye değil, tüm Akdeniz havzası için ciddi bir sorun olduğunu ve uluslararası işbirliğiyle çözülmesi gerektiğini belirtiyor. Deniz suyu sıcaklıklarının artmaya devam etmesi halinde, tropikal türlerin daha da kuzeye yayılacağı öngörülüyor.
Bu durum, balıkçılık sektöründe sürdürülebilirlik ve ekonomik kayıplar açısından önemli bir tehdit oluşturuyor. Yetkililer, balıkçıları bilinçlendirme ve istilacı türlerin kontrolü için acil eylem planları hazırlama çağrısı yapıyor.
