Ankara'da son iki haftada balata spreyi kullanımı nedeniyle ciddi yanıklar oluşan 4 kişi, Bilkent Şehir Hastanesi'ne başvurdu. Yanık Sorumlusu Doç. Dr. Sabri Demir, vakaların çoğunun mangal yakma denemesi veya arkadaşlar arasında yapılan 'şaka' sonucu meydana geldiğini belirtti. Uzmanlar, bu kimyasalın son derece yanıcı olduğunu ve ciddi sağlık riskleri taşıdığını vurguluyor.
Balata spreyi nedir ve neden tehlikeli?
Balata spreyi, temel olarak otomotiv sektöründe fren balatalarını temizlemek ve yağdan arındırmak için kullanılan bir üründür. İçeriğindeki kimyasal maddeler son derece yanıcıdır ve alevle temas ettiğinde ani ve şiddetli bir yanmaya neden olur. Bu özelliği nedeniyle ısıya maruz kaldığında patlama riski de taşır. Mangal gibi yüksek ısı kaynaklarında kullanılması, geri tepme etkisiyle ciddi yanıklara yol açabilir.
Olayların ayrıntıları
Hastaneye başvuran dört kişinin de vücutlarının çeşitli bölgelerinde ikinci ve üçüncü derece yanıklar olduğu öğrenildi. Doç. Dr. Demir, bu tür kazaların özellikle yaz aylarında mangal sezonunun açılmasıyla arttığına dikkat çekti. Ancak bu yıl vakaların daha da artmasının sebebinin, sosyal medyada yayılan 'balata spreyi ile hızlı ateş yakma' videoları olduğu düşünülüyor. Vakalardan birinin, arkadaşının üzerine spreyi sıkarak şaka yapan bir kişi tarafından gerçekleştirildiği öğrenildi.
Uzmanlar uyarıyor: Kesinlikle ateşle kullanmayın
Doç. Dr. Sabri Demir, balata spreyinin doğrudan alevle veya yüksek sıcaklıkla temas ettirilmesinin hayati riskler oluşturduğunu belirtti. "Bu ürünler otomotiv sektöründe kullanılmak üzere üretilmiştir. İçeriğindeki maddeler son derece yanıcı olduğundan, ateşle buluşması durumunda adeta bir alev topuna dönüşebilir. Vücuda sıçraması halinde ciddi yanıklar oluşur. Bu tür maddeleri kesinlikle mangal tutuşturma veya şaka amacıyla kullanmayın. Bu davranış ciddi sağlık sorunlarına ve hatta ölüme yol açabilir." diye konuştu.
Yanık vakalarında artış
Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde de benzer vakalarla karşılaşıldığına dikkat çeken uzmanlar, özellikle yaz aylarında bu tür kazaların arttığına işaret ediyor. Acil servislere başvuran yanık hastalarının büyük bir bölümünün ev kazaları veya hatalı uygulamalardan kaynaklandığı biliniyor. Ankara'da yaşanan bu son vakalar, konuya ilişkin farkındalığın artırılması gerektiğini gözler önüne seriyor.
Balata spreyinin doğru kullanımı
Balata spreyinin sadece araçların fren mekanizmasında kullanılması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, ürünün etiket bilgilerinin mutlaka okunması gerektiğini belirtiyor. Spreyin kullanıldığı ortamda ateş kaynağı bulunmamalı, ortam iyi havalandırılmalıdır. Kullanım sonrasında eller sabun ve su ile iyice yıkanmalı, ürünün cilde temasından kaçınılmalıdır. Ayrıca ürünü çocukların erişemeyeceği yerlerde saklamak büyük önem taşır.
Sonuç ve öneriler
Balata spreyi gibi endüstriyel amaçlı kimyasalların asla günlük hayatta farklı amaçlarla kullanılmaması gerektiği açıkça görülüyor. Son yaşanan olaylar, ürünlerin yanlış kullanımının ne kadar ağır sonuçlara yol açabileceğini gösteriyor. Vatandaşların, bu tür maddeleri kullanırken üretici firmanın talimatlarına uymaları ve halk sağlığını tehdit eden bu tip riskli davranışlardan kaçınmaları büyük önem taşıyor. Yetkililerin, bu tür kazaları önlemek için kamu spotları ve eğitim programları düzenlemesi gerektiği düşüncesi hakim.
