Ankara'nın Gölbaşı ilçesindeki Külhöyük kazılarında, 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir salyangoza ait fosil bulundu. Külhöyük kazı heyeti tarafından yapılan açıklamaya göre, fosil, Tetis Denizi'nin Orta Anadolu'daki son dönemlerine ait. Buluntu, Ankara'nın milyonlarca yıl önce deniz altında olduğunu gösteren yeni bir kanıt olarak değerlendiriliyor.
Külhöyük'te Bulunan Fosilin Özellikleri
Kazı alanında bulunan fosil, deniz salyangozu (gastropod) familyasına ait. Uzmanlar, fosilin 66 milyon yıl öncesine, yani Geç Kretase dönemine tarihlendiğini belirtiyor. Bu dönem, dinozorların yok oluşundan hemen önceki zaman dilimine denk geliyor. Fosilin bulunduğu tabakalarda yapılan incelemeler, bölgenin o dönemde sığ bir denizel ortam olduğunu gösteriyor. Kazı heyeti, fosilin Tetis Denizi'nin son dönemlerine ait olduğunu ve denizin çekilme sürecine dair ipuçları sunduğunu ifade ediyor.
Tetis Denizi ve Anadolu'nun Jeolojik Geçmişi
Tetis Denizi, yaklaşık 250 milyon yıl önce Pangaea süper kıtasının parçalanmasıyla oluşan ve günümüzde yerini Akdeniz'in aldığı büyük bir okyanustu. Bu deniz, milyonlarca yıl boyunca Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasında yer aldı. Anadolu toprakları da bu denizin altında kaldı. Yaklaşık 66 milyon yıl önce Tetis Denizi'nin büyük bir kısmı kapandı ve yerini dağlık alanlara bıraktı. Bugünkü Toros Dağları ve Zagros Dağları, bu kapanma sürecinin sonucunda oluştu. Külhöyük'te bulunan fosil, bu jeolojik sürecin Orta Anadolu'daki son aşamalarına tanıklık ediyor.
Kazıların Önemi ve Gelecek Çalışmalar
Külhöyük kazıları, Ankara'nın en eski yerleşimlerinden biri olarak biliniyor. Bugüne kadar yapılan kazılarda, Hitit, Frig ve Roma dönemlerine ait buluntular elde edilmişti. Ancak bu yeni fosil, bölgenin tarihini çok daha eskilere, milyonlarca yıl öncesine taşıyor. Kazı heyeti, bulunan fosilin detaylı analizinin yapılacağını ve benzer fosillerin bulunması için çalışmaların süreceğini açıkladı. Ayrıca, fosilin sergilenmek üzere müzede koruma altına alınacağı belirtildi.
Bilim Dünyasından Değerlendirmeler
Konuyla ilgili görüşüne başvurduğumuz jeoloji profesörü Dr. Ahmet Yılmaz, fosilin Tetis Denizi'nin son dönemlerine ait olmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Yılmaz, "Bu fosil, Anadolu'nun jeolojik evriminde kritik bir döneme işaret ediyor. Tetis Denizi'nin çekilmesiyle birlikte bölgede karasal yaşamın nasıl geliştiğini anlamamıza yardımcı olacak" dedi. Fosilin, deniz seviyesindeki değişimler ve iklim koşulları hakkında da bilgi sağlayabileceği belirtiliyor.
Ankara'nın Deniz Geçmişi
Ankara'nın da içinde bulunduğu Orta Anadolu, günümüzden milyonlarca yıl önce sıcak ve sığ denizlerle kaplıydı. Özellikle Geç Kretase döneminde, bölgede yaygın bir denizel ortam hâkimdi. Bu dönemde yaşayan canlılar arasında ammonitler, rudistler ve gastropodlar bulunuyordu. Külhöyük'te bulunan salyangoz fosili, bu zengin denizel ekosistemin bir parçasıydı. Fosilin, deniz tabanında hızla çökelerek korunduğu ve günümüze kadar ulaştığı düşünülüyor.
Fosilin Bilimsel Değeri
Fosil, paleontoloji ve jeoloji alanında önemli bir keşif olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, benzer fosillerin bulunması durumunda Tetis Denizi'nin çekilme sürecinin daha iyi anlaşılabileceğini belirtiyor. Ayrıca, fosilin yaşı ve türü, bölgenin biyocoğrafyası hakkında da bilgiler sunuyor. Külhöyük'teki kazılar, arkeolojik ve paleontolojik açıdan zengin bir alan olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Ankara'da deniz varmış sözü, bu buluntuyla adeta somutlaştı. Bilim insanları, fosilin gelecek yıllarda yapılacak çalışmalara ışık tutacağını düşünüyor. Külhöyük'te bulunan 66 milyon yıllık salyangoz fosili, Anadolu'nun jeolojik tarihine dair yeni bir pencere açıyor.
