Washington'da İsrail lobisinin önde gelen kuruluşu ABD-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC), Ankara'daki son siyasi gelişmelerin ardından Türkiye'ye karşı daha agresif bir tutum benimsemeye hazırlanıyor. Amerikan siyasetindeki etkisiyle bilinen AIPAC, özellikle yaklaşan kongre seçimleri öncesinde Türkiye karşıtı adaylara destek vermeyi planlıyor. Bu durum, iki ülke arasında zaten gergin olan ilişkilerde yeni bir kırılma noktası yaratabilir.
AIPAC’ın Seçim Stratejisi ve Türkiye
AIPAC’ın başkanlığını yürüten eski büyükelçi Michael Oren, yaptığı açıklamada Türkiye’nin son dönemde İsrail’e yönelik söylemlerinin kabul edilemez olduğunu belirtti. Oren, “Ankara’nın tutumu, bölgesel istikrarı tehdit ediyor. AIPAC olarak, bu politikaları destekleyen hiçbir siyasetçiye müsamaha göstermeyeceğiz” dedi. Kuruluşun, özellikle Temsilciler Meclisi ve Senato’da Türkiye yanlısı olarak bilinen isimlere karşı alternatif adaylar çıkarması bekleniyor. Bu strateji, Amerikan siyasetinde Türkiye’nin elini zayıflatmayı hedefliyor.
Ankara’nın Tepkisi ve Diplomatik Kriz
Türk Dışişleri Bakanlığı, AIPAC’ın bu hamlesine sert tepki gösterdi. Bakanlık sözcüsü, “AIPAC’ın seçimlere müdahale girişimleri, iki ülke arasındaki ilişkilere zarar vermekten başka işe yaramaz. Türkiye, bağımsız dış politikasını sürdürecektir” ifadelerini kullandı. Uzmanlar, bu gelişmenin ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni bir krize yol açabileceğini belirtiyor. Stratejik düşünce kuruluşu SETA’dan analist Can Acun, “AIPAC’ın etkisi küçümsenmemeli. Geçmişte İran nükleer anlaşması gibi konularda Kongre’yi yönlendirmeyi başardı. Türkiye’nin de benzer bir baskıyla karşı karşıya kalması muhtemel” dedi.
Arka Plan: Türkiye-İsrail İlişkileri
Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilim, İsrail’in Gazze operasyonları ve Türkiye’nin Filistin’e verdiği destek nedeniyle son yıllarda tırmanışta. 2020’de bir Türk vatandaşının İsrail güvenlik güçleri tarafından öldürülmesi, diplomatik krizi derinleştirmişti. AIPAC, uzun süredir Türkiye’ye yönelik silah ambargosu ve yaptırım çağrıları yapıyordu. Son Ankara ziyaretleri, bu çağrıları somut adımlara dönüştürme sinyali verdi.
Öte yandan, ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin bu konuda nasıl bir pozisyon alacağı merak konusu. Beyaz Saray sözcüsü, konuyla ilgili doğrudan bir yorum yapmaktan kaçınırken, “Türkiye ile ilişkilerimizi geliştirmek için çalışıyoruz, ancak İsrail’in güvenliği de önceliğimizdir” dedi. Bu ikilem, ABD’nin bölgedeki dengeleri gözetme çabasını yansıtıyor.
Bağımsız Değerlendirme
AIPAC’ın Türkiye’ye yönelik tutumunun sertleşmesi, yalnızca ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki güç dengelerini de etkileyebilir. Türkiye’nin NATO üyesi olmasına rağmen İsrail ile yaşadığı anlaşmazlıklar, ittifak içinde de soru işaretleri yaratıyor. Bu gelişme, Ankara’nın alternatif ittifak arayışlarını hızlandırabilir. Rusya ve Çin ile artan temaslar, bu bağlamda değerlendirilmeli.
