Kars’ın Arpaçay ilçesindeki Ani Ören Yeri’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, Selçuklu dönemine ait bir kümbetin bezemeleri arasında, üzerinde kûfi hatla Hz. Muhammed’in isminin altı kez tekrarlandığı özel bir taş gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla bu önemli keşfi kamuoyuyla paylaştı. Bakan Ersoy, “Ani’deki kazılarda adeta bir manevi hazineye ulaştık” ifadelerini kullandı.
Kazılarda Eşi Benzeri Görülmemiş Bir Buluntu
Ani Ören Yeri’ndeki Selçuklu Mezarlığı’nda gerçekleştirilen kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan bu taş, ait olduğu kümbetin duvar süslemesinde yer alıyor. Uzmanlar, taşın üzerindeki kûfi hatla yazılmış Hz. Muhammed isminin altı kez tekrarlanmasının, Selçuklu sanatında ender rastlanan bir özellik olduğunu belirtiyor. Kazı başkanlığını yürüten ekip, söz konusu taşın bulunduğu alanda detaylı bir inceleme başlattı.
Bakan Ersoy, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Selçuklu Mezarlığı’nda yürütülen kazılarda, üzerinde kûfi hatla Hz. Muhammed isminin altı kez tekrarlandığı bezemeli bir taş bulundu. Bu taşın bir Selçuklu kümbetine ait olduğunu değerlendiriyoruz. Bu buluntu, hem sanat tarihi hem de İslam tarihi açısından son derece kıymetli.”
Ani’nin Tarihi ve Kültürel Önemi
Ani Ören Yeri, 2016 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmış, binlerce yıllık geçmişiyle medeniyetlerin buluşma noktası olmuştur. Selçuklu döneminde önemli bir ticaret ve kültür merkezi haline gelen Ani, bugün de arkeologların ilgi odağıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın başlattığı “Geleceğe Miras” projesi kapsamında kazı ve restorasyon çalışmaları hız kazanmıştır.
Selçuklu Mezarlığı, Ani’nin en büyük ve en görkemli mezarlıklarından biri olarak kabul ediliyor. Burada yapılan kazılarda daha önce de Selçuklu dönemine ait çok sayıda mezar taşı ve kümbet kalıntısı bulunmuştu. Ancak Hz. Muhammed isminin altı kez yazılı olduğu taşın, bu türden buluntular arasında benzersiz olduğu vurgulanıyor.
Sanat Tarihçileri Değerlendiriyor
Sanat tarihçilerine göre, kûfi hatla yazılmış Hz. Muhammed isminin bu denli sık tekrarlanması, dönemin sanat anlayışında dini motiflerin ne denli önemli olduğunu gösteriyor. Selçuklu sanatında kûfi yazılar yaygın olmakla birlikte, bir ismin bu kadar tekrarı anlamlı bir kompozisyon oluşturuyor. Bu durum, kümbetin inşa edildiği dönemin estetik zevkinin yanı sıra dini duyarlılığının da bir yansıması olarak yorumlanıyor.
Bakan Ersoy, bu keşfin Türk-İslam tarihi açısından da büyük önem taşıdığını belirterek, “Bu eseri gelecek nesillere aktarmak için restorasyon çalışmalarımız sürüyor” dedi. Kazı alanının ziyarete açık bölümlerinde sergilenmesi planlanan bu önemli buluntu, Ani’yi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de ilgisini çekecek.
Uzmanlar, taşın üzerindeki motiflerin ve yazıların detaylı analizinin yapılmasıyla birlikte, kümbetin kime ait olduğu ve inşa tarihi gibi bilgilerin netlik kazanacağını düşünüyor. Kazı çalışmalarının önümüzdeki dönemde artırılarak devam etmesi bekleniyor.
Ani’de bulunan bu manevi hazine, Türk kültürünün derinliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Yürütülen kazılarla birlikte Ani’nin tarihine ışık tutan yeni buluntuların ortaya çıkması, hem bölge halkını hem de bilim dünyasını heyecanlandırıyor.
Bu keşif, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Ani’deki çalışmalarının ne denli önemli olduğunu da ortaya koyuyor. Geleceğe Miras projesi sayesinde Ani, her geçen gün daha da gün yüzüne çıkıyor ve geçmişin izleri geleceğe taşınıyor.
Selçuklu kümbetine ait olduğu düşünülen bu taşın, sergilenmek üzere Ani Müzesi’ne götürülmesi ve burada ziyaretçilerin beğenisine sunulması bekleniyor. Bu arada, kazı bölgesinde bulunan diğer mezar taşlarının da incelemeleri sürüyor.
Ani, tarihi önemi kadar mistik atmosferiyle de ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Bu tür keşifler, Ani’nin sadece bir ören yeri değil, aynı zamanda manevi bir merkez olduğunu da gösteriyor.
