Lüksemburg merkezli AB Adalet Divanı, Google ve çatı şirketi Alphabet aleyhine verilen 4,1 milyar avroluk rekor cezayı kesinleştirdi. Karar, AB Genel Mahkemesi'nin 2022 yılında onadığı ve Google'ın Android işletim sistemiyle piyasa hakimiyetini kötüye kullandığı gerekçesiyle uygulanan cezanın son aşaması oldu. Bu kararla birlikte Google, AB tarihindeki en büyük cezalardan birini ödemek zorunda kalacak.
Google’ın Android politikaları neden cezalandırıldı?
Avrupa Komisyonu, 2018 yılında Google'a Android işletim sistemiyle ilgili rekabet ihlalleri nedeniyle 4,34 milyar avro ceza kesmişti. Komisyon, Google'ın akıllı telefon üreticilerine Android'i önceden yüklemek için Google arama ve Chrome tarayıcısını da zorunlu kıldığını, ayrıca alternatif Android sürümlerini (fork) geliştiren şirketlere engel olduğunu tespit etmişti. Google, bu karara itiraz etmiş ancak 2022'de AB Genel Mahkemesi cezayı 4,1 milyar avroya indirerek büyük ölçüde onamıştı. Google'ın temyiz başvurusu üzerine dosyayı değerlendiren AB Adalet Divanı, Mahkeme'nin kararını hukuka uygun bularak cezayı kesinleştirdi.
Kararın gerekçesi ve hukuki boyutu
AB Adalet Divanı, Google'ın Android işletim sistemi üzerindeki uygulamalarının rekabeti engelleyici nitelikte olduğunu ve tüketicilerin seçeneklerini kısıtladığını belirtti. Divan, Google'ın üreticilere Android lisansı alabilmek için Google Mobil Hizmetlerini (GMS) önceden yüklemeyi dayatmasının, rakip arama motorları ve tarayıcıların pazara girişini zorlaştırdığına hükmetti. Ayrıca, Google'ın bazı üreticilere rekabete açık Android sürümlerini (Android fork) kullanmamaları için mali teşvikler sunduğu da delillendirildi. Karar, Google'ın pazardaki hakim konumunu korumak için anti-rekabetçi yöntemler kullandığına işaret ediyor.
Google’dan açıklama ve sonraki adımlar
Google, kararın ardından yaptığı yazılı açıklamada, Android'le ilgili uygulamalarının rekabeti artırdığını ve tüketicilere daha fazla seçenek sunduğunu savundu. Şirket, kararı saygıyla karşıladığını ancak hukuki sürecin tamamlandığını belirtti. Google'ın cezayı ödeyeceği ve Android işletim sisteminin Avrupa'daki işleyişinde herhangi bir değişiklik olmayacağı ifade edildi. Bununla birlikte, Google'ın halihazırda AB'nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında yeni yükümlülüklere tabi olduğu hatırlatıldı. DMA, büyük teknoloji platformlarına rekabeti artırıcı önlemler getiriyor ve Google, bu yasa kapsamında da soruşturmalarla karşı karşıya.
Uzman değerlendirmesi: Bu karar teknoloji dünyası için ne anlama geliyor?
Uzmanlar, AB Adalet Divanı'nın bu kararının, teknoloji devlerinin pazar hakimiyeti ve rekabet ihlalleri konusunda bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor. Özellikle, platform ekonomisindeki hakim oyuncuların uygulamalarının daha sıkı denetleneceği ve cezaların caydırıcılığının artacağı yorumları yapılıyor. Bununla birlikte, Google'ın benzer davalarda da benzer argümanlar kullandığı ve cezaları uzun süreli temyizlerle ertelemeye çalıştığı biliniyor. Karar, AB'nin dijital pazarlarda adil rekabeti sağlama konusundaki kararlılığını gösterirken, diğer yandan Google gibi şirketlerin iş modellerini gözden geçirmesine yol açabilir. Önümüzdeki dönemde, benzeri ihlaller için açılacak davalarda bu kararın emsal teşkil etmesi bekleniyor.
