Küresel piyasalarda jeopolitik risklerin yeniden alevlenmesiyle alüminyum fiyatları Londra Metal Borsası'nda (LME) ton başına 3 bin 734 dolara kadar yükselerek son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Artışın arkasında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri harekat ihtimaline bağlı olarak ortaya çıkan arz kesintisi endişeleri yer alıyor. Alüminyum, özellikle havacılık, otomotiv ve inşaat sektörlerinde kritik bir hammadde olarak öne çıkıyor.
Jeopolitik gerilim arz endişelerini tetikledi
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik olası bir askeri operasyon hazırlığında olduğu yönündeki haberler, Ortadoğu'da enerji ve metal tedarik zincirlerinde kesinti riskini artırdı. İran'ın dünya ham alüminyum üretiminde yaklaşık %4 paya sahip olduğu ve bölgedeki çatışmaların nakliye yollarını tehdit ettiği belirtiliyor. Bu durum, LME'de vadeli işlemlerde alüminyumun bir günde %2,5 değer kazanmasına neden oldu.
Analistler, alüminyum fiyatlarındaki yükselişin yalnızca İran riskiyle sınırlı olmadığını, küresel arzın zaten sıkışık olduğu bir dönemde bu tür haberlerin panik alımlarını tetiklediğini vurguluyor. Özellikle Çin'deki enerji kısıtlamaları ve Rusya'dan yapılan sevkiyatlardaki aksamalar da fiyatların yukarı yönlü hareketini destekliyor.
Fiyat artışının sektörel etkileri
Alüminyum fiyatlarındaki bu yükseliş, başta otomotiv olmak üzere birçok sanayi kolunda maliyet baskısı yaratıyor. Otomotiv sektöründe araç başına ortalama 150-200 kilogram alüminyum kullanılırken, artan hammadde maliyetlerinin tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor. Uzmanlar, mevcut fiyat seviyelerinin sürdürülebilir olup olmadığının bölgedeki askeri gelişmelere bağlı olduğunu ifade ediyor.
Öte yandan, Türkiye alüminyum ihtiyacının büyük bir kısmını ithalat yoluyla karşılıyor. Fiyatlardaki artış, inşaat ve ambalaj sektörlerinde girdi maliyetlerinin yükselmesine yol açabilir. Enerji yoğun bir sektör olan alüminyum üretiminde elektrik fiyatlarındaki artışın da ek baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Küresel piyasalarda dalgalanma sürüyor
Alüminyumdaki yükseliş, diğer baz metallere de yansıdı. Bakır ve çinko fiyatları da savaş riskiyle sınırlı artışlar kaydetti. Ancak alüminyum, en büyük sıçramayı gerçekleştiren metal oldu. LME'de işlem gören üç aylık vadeli alüminyum kontratları 3 bin 734 dolar seviyesini test ettikten sonra hafif geri çekilme yaşadı.
Yatırımcılar, ABD Dışişleri Bakanı'nın Ortadoğu temaslarından gelecek haberleri yakından izliyor. Diplomatik çabaların sonuç vermesi halinde fiyatlarda düzeltme yaşanabileceği öngörülüyor. Ancak kısa vadede jeopolitik risk priminin yüksek kalmaya devam edeceği ifade ediliyor.
Alüminyum fiyatlarındaki son yükseliş, küresel ekonominin jeopolitik şoklara ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Sanayicilerin uzun vadeli sözleşmelerle kendilerini korumaları ve alternatif tedarik kaynaklarına yönelmeleri, dalgalı piyasa koşullarında bir çözüm olarak değerlendirilebilir. Ancak mevcut tablo, özellikle gelişmekte olan ülkelerde enflasyonist baskıları artırma potansiyeli taşıyor.
