Aksaray'da 2024 yılında yaşanan skandalda, bir futbol antrenörünün kulübe gelen 13 ila 15 yaşlarındaki 5 erkek öğrenciyi soyunma odasında beden ölçülerini alma bahanesiyle şort ve iç çamaşırlarını indirerek cinsel istismarda bulunduğu ortaya çıktı. 42 yaşındaki Muhammet Çevik hakkında açılan davada mahkeme, 'iyi hal' indirimi uygulayarak toplam 40 yıl hapis cezasına çarptırdı. Ancak cezanın beklenenden düşük olması, kamuoyunda büyük tepkiye yol açtı.
Olay nasıl ortaya çıktı?
Geçtiğimiz yılın kasım ayında, Aksaray'da bir spor kulübünde futbol eğitimi alan çocukların aileleri, çocuklarının antrenörleri tarafından istismar edildiğini fark edince savcılığa suç duyurusunda bulundu. Yapılan ihbar üzerine harekete geçen polis ekipleri, antrenörü gözaltına aldı. Soruşturma kapsamında, Muhammet Çevik'in daha önce de benzer şekilde çocukları istismar ettiğine dair ifadeler ortaya çıktı. Mağdurların ifadelerinde, antrenörün onları soyunma odasına çağırarak 'performans ölçümü' yapacağını söylediği, ardından da cinsel içerikli eylemlerde bulunduğu belirtildi.
Dava süreci ve verilen ceza
Dava, Aksaray Ağır Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Savcılık, Muhammet Çevik'in 'çocuğun cinsel istismarı' suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmasını talep etti. Ancak mahkeme heyeti, sanığın yargılama sürecindeki 'iyi hali' ve suçu kabul etmesi nedeniyle cezada indirime gitti. Sanık, her mağdur için 8 yıl olmak üzere toplam 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Karar, mağdur aileleri ve insan hakları örgütleri tarafından tepkiyle karşılandı. Çocuk Hakları Derneği Başkanı Elif Yılmaz, "Bu ceza, faile ödül gibi. 'İyi hal' adı altında yapılan bu indirim, çocuk istismarı gibi ağır bir suçta kabul edilemez" dedi.
Benzer vakalar ve hukuki tartışma
Bu dava, Türkiye'de çocuk istismarı vakalarında 'iyi hal' indirimi uygulanmasıyla ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi. 2023 yılında yapılan bir araştırmaya göre, çocuk istismarı davalarının %30'unda ceza indirimi uygulanıyor. Uzmanlar, bu tür suçlarda 'iyi hal' indiriminin caydırıcılığı azalttığını ve mağdurları ikincil travmaya uğrattığını vurguluyor. Hukukçu Prof. Dr. Ali Kaya, "Cinsel istismar gibi çocuğun beden ve ruh sağlığını derinden etkileyen suçlarda sanığın duruşmadaki tavrı cezada indirim nedeni olmamalıdır. Yasa koyucunun bu konuda düzenleme yapması şart" ifadelerini kullandı.
Toplumsal tepkiler ve adalet çağrısı
Kararın ardından Aksaray'da bir grup vatandaş adliye önünde protesto gösterisi düzenledi. 'Çocuklarımızı koruyun', 'Adalet yerini bulsun' sloganları atan grup, davanın temyiz sürecinde üst mahkemenin kararı bozmasını talep etti. Sosyal medyada da #CezaiyiHalİndirimi ve #ÇocuklarıKoruyalım etiketleriyle kampanyalar başlatıldı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) yapılan binlerce başvuruda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın konuya müdahil olması istendi.
Değerlendirme
Çocuk istismarı vakalarında verilen cezaların caydırıcılığı, toplumun adalet duygusu açısından kritik öneme sahiptir. Bu dava, 'iyi hal' indiriminin sınırlarının yeniden tanımlanması gerektiğini göstermektedir. Mağdurların yaşam boyu taşıyacağı travma karşısında, sanığın duruşmadaki 'iyi hali' cezada hafifletici neden olarak kabul edilmemelidir. Türkiye'nin çocuk hakları konusunda uluslararası sözleşmelere uygun adımlar atması ve bu tür davalarda toplumsal vicdanı yaralayan kararların önüne geçmesi gerekmektedir.
