Elazığ'da kurulan bir tesis, tescilli Androctonus turkiyensis türü akreplerden sağdığı zehri, kanser ilaçları başta olmak üzere biyoteknoloji ve dermokozmetik alanlarında kullanılmak üzere işliyor. Tesiste bulunan 5 bin akrepten 15 günde bir sağım yapılarak elde edilen zehir, Almanya, Fransa ve Singapur'a ihraç edilmek üzere hazırlanıyor. İşletme sahibi Onur Şahin, bu özel türün dünyada sadece Türkiye'de bulunduğunu ve yüksek verimlilikle tıbbi değer taşıyan zehir ürettiklerini vurguladı.
Tescilli türle dünyada ilk
Androctonus turkiyensis, Türkiye'ye özgü bir akrep türü olarak tescil edilmiş olup, zehri içerdiği peptitler sayesinde kanser araştırmalarında büyük önem taşıyor. Elazığ'daki tesis, bu türün yetiştirilmesi ve sağımı konusunda uzmanlaşmış durumda. Onur Şahin, akreplerin özel ortamlarda yetiştirildiğini ve sağım işleminin veteriner kontrolünde gerçekleştirildiğini belirtti. Sağım sırasında akreplere zarar verilmediğini, yalnızca kuyruktaki zehir kesesinin hafifçe uyarıldığını ve damla damla zehir toplandığını anlattı. Bu yöntem, akreplerin ömrünü kısaltmadan tekrar tekrar sağım yapılmasına olanak tanıyor.
Elde edilen ham zehir, laboratuvar ortamında saflaştırılıp dondurularak saklanıyor. Daha sonra ilaç firmalarına gönderilmek üzere paketleniyor. Şahin, bir gram akrep zehrinin dünya piyasasında binlerce dolara satıldığını, Türkiye'nin bu alanda önemli bir pay sahibi olabileceğini ifade etti.
İhracat hedefi büyüyor
Tesis, şu anda üretim kapasitesini artırma aşamasında. Almanya, Fransa ve Singapur'dan ön talepler aldıklarını söyleyen Şahin, bu ülkelerdeki biyoteknoloji firmalarının akrep zehrini kanser ilaçlarının geliştirilmesinde ve bağışıklık sistemi çalışmalarında kullandığını belirtti. Ayrıca dermokozmetik sektöründe akrep zehrinin anti-aging ürünlerde kullanıldığını, bu nedenle kozmetik firmalarının da ilgisini çektiğini dile getirdi. İhracata başlamak için gerekli izinleri aldıklarını ve ilk partiyi hazırladıklarını aktaran Şahin, yıl sonuna kadar düzenli ihracata geçmeyi planladıklarını söyledi.
Türkiye'de akrep zehri üretimi konusunda tek olmalarına rağmen, dünyada bu alanda faaliyet gösteren birkaç ülke bulunuyor. Özellikle İsrail, Meksika ve Hindistan'da akrep zehri üretimi yapılıyor. Ancak Androctonus turkiyensis'in endemik olması, Türkiye'yi bu alanda avantajlı konuma getiriyor. Şahin, bu avantajı kullanarak dünya pazarından daha büyük pay almayı hedeflediklerini vurguladı.
Sürdürülebilir üretim ve gelecek
Tesis, akreplerin doğal yaşam alanlarını koruyarak sürdürülebilir bir üretim modeli benimsiyor. Akrepler, doğadan toplanmak yerine tesiste kontrollü koşullarda yetiştiriliyor. Bu sayede doğal popülasyonun zarar görmesi engelleniyor. Şahin, ileride laboratuvar ortamında üretimi artırarak yılda 10 kilogram zehir elde etmeyi hedeflediklerini söyledi. Ayrıca bu alanda araştırma yapan üniversitelerle işbirliği yaparak yeni ilaç geliştirme çalışmalarına katkı sağlamak istediklerini belirtti.
Elazığ'daki bu girişim, Türkiye'nin biyoteknoloji alanında katma değerli ürünler üretebileceğinin önemli bir göstergesi. Akrep zehri gibi doğal kaynakların bilimsel yöntemlerle işlenerek ihraç edilmesi, ülke ekonomisine ciddi katkılar sağlayabilir. Uzmanlar, bu gibi projelerin desteklenmesi gerektiğini, aksi halde dünya pazarında rekabet şansının kaybedilebileceğini ifade ediyor.
