Avrupa Komisyonu, akıllı saatler ve giyilebilir cihazlar için getirilmesi planlanan değiştirilebilir batarya zorunluluğundan bu cihazları muaf tutan yeni bir düzenlemeyi resmen duyurdu. 2023 yılında kabul edilen AB Batarya Yönetmeliği kapsamında, 2027'den itibaren tüm elektronik cihazlarda kullanıcıların bataryayı kolayca çıkarıp değiştirebilmesi zorunlu hale getirilecekti. Ancak Komisyon, giyilebilir cihazların fiziksel yapısı ve su geçirmezlik özelliklerinin bu kurala uyumu imkansız kıldığına karar verdi.
Muafiyetin Kapsamı ve Gerekçeleri
Avrupa Komisyonu'nun yayımladığı tebliğde, akıllı saatler, fitness takip cihazları ve diğer giyilebilir ürünlerin, bataryalarının cihaz gövdesine entegre olması ve sıkı su geçirmezlik standartları gerektirmesi nedeniyle muafiyet kapsamına alındığı belirtildi. Yetkililer, bu tür cihazlarda çıkarılabilir batarya tasarımının, cihazın inceliğini ve hafifliğini olumsuz etkileyeceğini, ayrıca IP68 gibi yüksek su ve toz dayanımı seviyelerinin korunmasını engelleyeceğini ifade etti. Özellikle spor ve dalış amaçlı saatlerin su altında kullanımı sırasında batarya kapağının sızdırmazlık sorunlarına yol açabileceği vurgulandı.
Muafiyet, yalnızca bilekte taşınan veya vücuda yakın kullanılan küçük boyutlu cihazları kapsıyor. Akıllı telefonlar, tabletler ve dizüstü bilgisayarlar gibi daha büyük cihazlar için değiştirilebilir batarya zorunluluğu 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. Komisyon, teknolojik gelişmelere bağlı olarak üç yıl içinde muafiyet listesini yeniden değerlendirecek.
Sektör Tepkileri
Teknoloji devleri, kararı memnuniyetle karşıladı. Apple, Samsung ve Garmin gibi şirketler, yıllardır entegre batarya tasarımını savunuyordu. Sektör temsilcileri, değiştirilebilir batarya zorunluluğunun cihazların tasarım özgürlüğünü kısıtlayacağını ve su geçirmezlik gibi kritik özelliklerden ödün verilmesine yol açacağını belirtiyordu. Öte yandan çevre örgütleri, muafiyetin onarım hakkını zayıflatarak elektronik atıkları artırabileceği uyarısında bulundu. Avrupa Tüketici Örgütü, kullanıcıların bataryayı kendilerinin değiştirememesinin cihaz ömrünü kısalttığını ve tüketici maliyetlerini yükselttiğini savunuyor.
AB yetkilileri, giyilebilir cihazların küçük boyutu ve özel kullanım koşulları nedeniyle istisnaya tabi tutulduğunu, ancak üreticilerin yine de bataryaların yetkili servisler tarafından kolayca değiştirilebilmesini sağlamak zorunda olduğunu vurguladı. Ayrıca, 2025 yılına kadar bağımsız tamirciler için yedek parça ve servis bilgilerine erişim zorunluluğu getirilerek onarım kolaylığı artırılacak.
Yeni düzenleme, AB'nin sürdürülebilirlik hedefleri ile tüketici beklentileri arasındaki hassas dengeyi yansıtıyor. Bir yandan kullanıcıların cihazlarını daha uzun süre kullanabilmeleri teşvik edilirken, diğer yandan teknolojik yeniliklerin önü açılıyor. Giydirilebilir teknoloji pazarının hızla büyüdüğü göz önüne alındığında, bu muafiyet kararı sektörün gelecekteki tasarım trendlerini de şekillendirebilir. Ancak tüketici hakları grupları, benzer istisnaların diğer ürün kategorilerine de yayılmaması için dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Önümüzdeki dönemde AB, tüm cihazlar için onarım hakkını genişleten yeni yasalar üzerinde çalışmaya devam edecek.
