Adana'da Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Köşker, Akdeniz'de son 20 yılda zehirli ve istilacı deniz canlılarının sayısındaki artışa dikkat çekerek, özellikle kayalık alanlarda denize giren tatilcilerin dikkatli olması gerektiğini söyledi. Uzman, balon balığının etinin ölümcül derecede zehirli olduğunu ve bu türlere karşı halkın bilinçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Zehirli Türler Akdeniz'de Yayılıyor
Doç. Dr. Köşker, Küresel ısınma ve Süveyş Kanalı üzerinden gelen göçlerin etkisiyle Akdeniz'in ekosisteminin değiştiğini belirtti. Özellikle balon balığı (Lagocephalus sceleratus), aslan balığı (Pterois miles) ve deniz analarının sayısında belirgin bir artış yaşandığını ifade eden Köşker, bu türlerin hem insan sağlığı hem de yerli deniz canlıları için tehdit oluşturduğunu kaydetti.
Zehirli deniz canlılarının çoğunlukla kayalık ve yosunlu bölgelerde yaşadığını aktaran Köşker, 'Tatilciler, özellikle kayalık alanlarda denize girerken mutlaka dikkatli olmalı. Çıplak ayakla yürümemeli, kayalıkların altına elini sokan çocukları uyarmalı. Ayrıca balon balığı gibi türlerle karşılaşıldığında asla dokunulmamalı ve balığı yakalamaya çalışılmamalıdır.' dedi.
Balon Balığı Ölümcül Zehir İçeriyor
Balon balığının derisinde ve iç organlarında tetrodotoksin adı verilen ve ölümcül olabilen bir zehir bulunduğunu hatırlatan Köşker, 'Bu zehir, ısıya dayanıklıdır ve pişirme ile yok edilemez. Balon balığı tüketen bir kişide kas felci ve solunum durması görülebilir. Bu nedenle balıkçılarımızın ve vatandaşlarımızın bu türü tanıması ve tüketmemesi hayati önem taşıyor.' şeklinde konuştu.
Öte yandan, aslan balığının dikenlerinin zehirli olduğunu ve bu dikenlerin batmasının şiddetli ağrı, şişme ve nadiren ciddi alerjik reaksiyonlara yol açabileceğini belirten Köşker, 'Tatilciler, aslan balığı gördüklerinde ondan uzak durmalı. Eğer bir diken batması yaşanırsa, derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.' dedi.
Uzmanlardan Öneriler
Doç. Dr. Köşker, zehirli deniz canlılarından korunmak için şu önerilerde bulundu:
- Kayalık ve yosunlu bölgelerde deniz ayakkabısı veya koruyucu terlik giyin.
- Deniz canlılarına dokunmayın, onları rahatsız etmeyin.
- Balık tutarken veya denizle uğraşırken eldiven kullanın.
- Çocukları deniz kenarında yalnız bırakmayın.
Akdeniz'deki istilacı türlerin yerli balık popülasyonunu azalttığına da dikkat çeken Köşker, bu durumun balıkçılık ekonomisini de olumsuz etkilediğini söyledi. 'Yerli türlerimiz yok olurken, zehirli türler çoğalıyor. Bu dengeyi korumak için hepimize görev düşüyor.' diye konuştu.
Bilinçlendirme Çalışmaları Sürüyor
Çukurova Üniversitesi olarak bu konuda çeşitli projeler yürüttüklerini ve halkı bilinçlendirmek için eğitimler düzenlediklerini anlatan Köşker, 'Denizlerimizin geleceği için hepimiz bilinçli olmalıyız. Zehirli türlerle ilgili panik yapmadan, gerekli önlemleri alarak denizlerimizin tadını çıkarmaya devam edebiliriz.' şeklinde konuştu.
