Malatya'nın Akçadağ ilçesinde, 6 Şubat depremlerinin ardından inşa edilen yeni çarşıda iş yeri dağılımına itiraz eden esnaf bir araya geldi. Eski iş yerlerinin konumu, cephesi ve ticari değerinin yeni yerleşim planında yeterince gözetilmediğini savunan esnaf, mağduriyetlerinin giderilmesi için yetkililere çağrı yaptı. İlçede ticaretin yeniden canlanması için yapılan yeni çarşı, dağıtım kriterleri nedeniyle tartışma konusu oldu.
Esnafın talepleri ve itiraz gerekçeleri
Bir araya gelen esnaf, yeni çarşıda kendilerine tahsis edilen iş yerlerinin eski düzenlerini yansıtmadığını belirtti. Deprem öncesinde belirli bir cadde veya sokakta müşteri kitlesi oluşturan işletmelerin, yeni planda farklı noktalara yerleştirildiği ifade edildi. Esnaf, özellikle köşe parsel, ana cadde cephesi ve yoğun yaya trafiğine sahip konumların dağıtım sırasında dikkate alınmadığını öne sürdü.
Toplantıda söz alan iş yeri sahipleri, yıllarca emek vererek oluşturdukları müşteri çevresinin ve ticari itibarın yeni yerleşimle zedelendiğini dile getirdi. Esnaf, aynı zamanda yeni iş yerlerinin büyüklük, depo alanı ve görünürlük açısından da farklılık gösterdiğini, bunun haksız rekabete yol açabileceğini savundu.
Dağıtım kriterlerine ilişkin belirsizlik
6 Şubat depremlerinin ardından bölgede başlatılan kalıcı konut ve ticari alan çalışmaları kapsamında Akçadağ'da yeni çarşı inşa edildi. Ancak iş yeri tahsis sürecinde hangi kriterlerin esas alındığına dair esnafa yeterli bilgilendirme yapılmadığı ileri sürüldü. Esnaf, kura veya puanlama sisteminin şeffaf olmadığını, itiraz mekanizmasının etkin çalışmadığını belirtti.
Yeni çarşının ilçe ekonomisi için önemli bir adım olduğunu kabul eden esnaf, buna karşın dağılımın mağduriyet yaratmaması gerektiğini vurguladı. Ticari hayatın sürdürülebilirliği için adil bir yerleşim planının şart olduğu ifade edildi.
Yetkililere çağrı ve çözüm önerileri
Esnaf, taleplerini ilgili kurumlara ilettiklerini ve konunun takipçisi olacaklarını açıkladı. Öneriler arasında eski iş yeri konumlarının yeniden değerlendirilmesi, cephe ve konum farklarının gözetilmesi, gerekirse noter huzurunda yeni bir kura çekilmesi yer aldı. Ayrıca mağduriyetin giderilmesi için ek düzenleme yapılması istendi.
Akçadağ'da ticaretin deprem sonrası toparlanma sürecinde olduğu bir dönemde, iş yeri dağılımına yönelik itirazların çözüme kavuşturulması ilçe ekonomisi açısından belirleyici olacak. Esnaf, diyalog kapısının açık tutulmasını ve karar süreçlerine dahil edilmeyi bekliyor.
Arka plan: Deprem sonrası ticari alanların yeniden inşası
6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Malatya'nın birçok ilçesinde olduğu gibi Akçadağ'da da ağır hasara yol açtı. İlçe merkezindeki eski çarşı bölgesi büyük ölçüde kullanılamaz hale geldi. Yeni ticari alanların planlanması sürecinde esnafın görüşlerinin alınması, hem ticari hayatın hızla canlanması hem de sosyal dokunun korunması bakımından kritik önem taşıyor.
Uzmanlar, afet sonrası kentsel yenileme projelerinde katılımcı planlamanın mağduriyetleri azalttığını, aksi halde yeni tartışmaların ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Akçadağ'daki esnaf tepkisi, benzer süreçlerin yaşandığı diğer ilçeler için de örnek teşkil ediyor.
