Akaryakıt fiyatlarına bir zam daha geliyor. 3 Haziran 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere benzin ve motorinin litre fiyatına zam yapılması kararlaştırıldı. Sektör kaynaklarından alınan bilgilere göre, benzinin litre fiyatına 1 lira 20 kuruş, motorinin litre fiyatına ise 1 lira 30 kuruş zam yapılacak. Bu zamla birlikte İstanbul'da benzinin litre fiyatı 42 lirayı, motorin ise 40 lirayı aşacak. Zammın gerekçesi olarak döviz kurlarındaki artış ve petrol fiyatlarındaki yükseliş gösteriliyor.
Zammın ardındaki nedenler
Akaryakıt fiyatları, küresel petrol piyasalarındaki gelişmeler ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar nedeniyle sürekli değişiyor. Brent petrol fiyatları son haftalarda varil başına 85 dolar seviyelerinde seyrederken, dolar/TL kuru da 32 liranın üzerinde işlem görüyor. Bu iki faktörün birleşimi, akaryakıt fiyatlarının artmasına neden oluyor. Ayrıca, ÖTV ve KDV gibi vergiler de fiyatların yüksek kalmasında etkili. Uzmanlar, Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlı olduğunu ve bu nedenle fiyatların küresel gelişmelere paralel şekilde hareket ettiğini belirtiyor.
Vatandaşın cebine etkisi
Zam kararı, özellikle araç sahiplerini ve ulaşım sektörünü doğrudan etkileyecek. İstanbul'da bir depo benzin (50 litre) için yapılacak zam, yaklaşık 60 lira ek maliyet anlamına geliyor. Taksi, dolmuş ve otobüs gibi toplu taşıma araçları da zamdan etkilenecek. Sektör temsilcileri, artan maliyetlerin bir kısmının yolcuya yansıyabileceğini ifade ediyor. Öte yandan, tır ve kamyon gibi ağır vasıtalar da motorin zammından en çok etkilenecek gruplar arasında. Nakliye maliyetlerinin artması, enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
Önceki zamlar ve beklentiler
Bu yılın başından bu yana akaryakıta birkaç kez zam geldi. Ocak ayında benzin ve motorine yapılan zamların ardından Şubat ve Nisan aylarında da fiyatlar artırıldı. Haziran zammıyla birlikte yılın ilk yarısındaki toplam artış oranı %25'i geçmiş olacak. Petrol piyasalarındaki belirsizlikler ve jeopolitik riskler nedeniyle önümüzdeki aylarda da zamların devam edebileceği konuşuluyor. OPEC+'ın üretim kesintileri ve İsrail-Hamas gerilimi gibi faktörler petrol fiyatlarını yukarı çekmeye devam ediyor.
Akaryakıt zamları, tüketici fiyat endeksine de yansıyor. Ulaştırma kalemi başta olmak üzere birçok ürünün fiyatı, nakliye maliyetleri arttığı için yükseliyor. Ekonomistler, enflasyonla mücadelede enerji fiyatlarının istikrara kavuşturulmasının önemine vurgu yapıyor. Bu bağlamda, akaryakıtta uygulanan eşel mobil sistemi ve SCT indirimleri gibi mekanizmaların daha aktif kullanılması gerektiği ifade ediliyor.
