Türkiye ekonomisinde son yıllarda iki kavram göğüs kafesimize adeta demir atmış durumda: yapışkan enflasyon ve yapışkan politika faizi. Ancak bugün bu güzide listeye hakkı teslim edilmesi gereken üçüncü bir kavram daha ekleniyor: yapışkan AK Parti oyu. Betimar, ASAL ve GENAR gibi araştırma şirketlerinin yaptığı kamuoyu yoklamaları, AK Parti'nin oy oranının yüzde 30-35 bandında sabitlendiğini ve bu durumun partinin seçim stratejilerini şekillendirdiğini gösteriyor.
Yapışkanlık Siyasetin Yeni Normu mu?
Yapışkanlık kavramı, ekonomi literatüründe fiyatların veya ücretlerin değişime karşı direncini ifade eder. Ancak siyasette de benzer bir olgu gözlemleniyor: seçmen davranışları, özellikle de parti sadakati, kriz dönemlerinde bile kolayca değişmiyor. AK Parti'nin 2002'den bu yana oy oranı, inişli çıkışlı bir grafik çizse de son yıllarda belirli bir aralıkta sabitlenmiş durumda. Peki bu yapışkanlık, partinin avantajı mı yoksa dezavantajı mı? Uzmanlar, bu durumun hem istikrar hem de değişim talebi arasındaki dengeyi yansıttığını belirtiyor.
Yapılan araştırmalara göre, AK Parti'nin tabanı, partiye duyduğu sadakati ekonomik kaygılara rağmen koruyor. Özellikle muhafazakar seçmen, partiyi istikrar ve güvenlik unsuru olarak görüyor. Bu durum, partinin oy oranını düşürse bile tabanını kaybetmediğini gösteriyor. Ancak bu yapışkanlık, partinin yeni seçmen kazanmasını da zorlaştırıyor. Özellikle genç seçmenler ve büyükşehirlerdeki orta gelir grupları, mevcut ekonomik koşullardan dolayı partiye mesafeli duruyor.
Ekonomik Krize Rağmen Oy Desteği
Yüksek enflasyon, artan hayat pahalılığı ve döviz kuru dalgalanmaları, hükümetin en zayıf karnesini oluşturuyor. Buna rağmen, AK Parti'nin oy oranı beklenenden az düşüyor. Örneğin, ASAL Araştırma'nın mart ayında yaptığı anket, AK Parti'nin oy oranının yüzde 32 olduğunu gösteriyor. Bu oran, 2023 seçimlerindeki yüzde 35,5'lik oy oranına yakın. Betimar'ın nisan ayı anketinde ise AK Parti yüzde 31,2 ile birinci parti konumunda. GENAR'ın mayıs ayı verilerine göre ise bu oran yüzde 33'e yükseliyor.
Bu tablo, seçmenin büyük bir kısmının ekonomik hoşnutsuzluğa rağmen AK Parti'ye yönelik desteğini sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Bunun birçok nedeni var: partinin güçlü teşkilat yapısı, sosyal yardım ağları, medya üzerindeki etkisi ve muhalefetin parçalanmış görüntüsü. Özellikle kırsal bölgelerde ve küçük şehirlerde AK Parti'ye olan bağlılık, ekonomik sorunlara rağmen devam ediyor.
Yapışkanlık Stratejisi ve İstifa Çağrıları
Yapışkan oy oranı, parti içinde bazı tartışmaları da beraberinde getiriyor. Bazı parti kademeleri, bu durumu bir başarı olarak değerlendirirken, bazıları ise yeni bir atılımın gerektiğini savunuyor. Özellikle gençlik kolları ve bazı milletvekilleri, partinin taze kan ihtiyacı olduğunu ve mevcut kadrolarla değişimin sağlanamayacağını dile getiriyor. Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "istifade ederiz, olmuyorsa istifa da edilir" söylemi, yalnızca ekonomi politikaları için değil, parti içi dinamikler için de geçerli bir yaklaşım olarak yorumlanıyor.
Uzmanlar, yapışkan oy oranının uzun vadede partiyi risklere karşı koruyabileceği gibi, değişim rüzgarlarına karşı da duyarsız hale getirebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle yerel seçimlerde İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde yaşanan kayıplar, partinin kentsel oylarda zayıfladığını gösteriyor. Ancak genel seçimlerde milliyetçi ve muhafazakar seçmenin desteğiyle partinin yeniden güç kazanabileceği ifade ediliyor.
Bağımsız Değerlendirme
Türkiye'de siyasi yapışkanlık, yalnızca AK Parti'ye özgü bir durum değil. Muhalefet partileri de benzer bir sadakatle tabanlarını koruyor. Ancak AK Parti'nin bu yapışkanlığı, ülkenin en büyük partisi olması nedeniyle daha fazla dikkat çekiyor. Bu durum, seçmenin partiye olan bağlılığının, ideolojik veya kültürel nedenlerle ekonomik faktörlerden daha baskın olduğunu gösteriyor. Ancak bu yapışkanlığın ne kadar sürdürülebilir olduğu, ekonomik koşulların seyrine ve muhalefetin stratejilerine bağlı. Bu noktada, partinin "istifade" yöntemi ile "istifa" sinyalleri, siyasi geleceğin anahtar kelimeleri olacak gibi görünüyor.
