AK Parti, haziran ayından itibaren yeni anayasa tartışmalarını yeniden siyasi gündemin üst sıralarına taşımayı planlıyor. Parti kaynaklarından edinilen bilgiye göre, başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere üst düzey yetkililer, muhalefet partilerine 'Gelin anayasayı birlikte yapalım' çağrısında bulunacak. Bu girişimle, Türkiye'nin sivil ve demokratik bir anayasaya kavuşması hedefleniyor.
AK Parti'nin yeni anayasa vizyonu
AK Parti, uzun süredir üzerinde çalıştığı yeni anayasa taslağını kamuoyuyla paylaşmaya hazırlanıyor. Parti kulislerinde, mevcut anayasanın 1982 darbesi ürünü olduğu ve günümüz ihtiyaçlarını karşılamadığı görüşü hakim. Yeni anayasanın temel hak ve özgürlükleri genişleten, güçler ayrılığını netleştiren ve toplumsal mutabakatı esas alan bir metin olması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha önceki konuşmalarında 'Türkiye'nin darbe anayasasından kurtulması gerektiğini' vurgulamıştı.
Muhalefetten ilk tepkiler
Muhalefet partileri ise AK Parti'nin çağrısına temkinli yaklaşıyor. CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, 'Anayasa yapımı sürecinde samimiyet testi yapılmalı' derken, İYİ Parti yetkilileri 'Katkı sunmaya hazırız ancak tek adam rejimini pekiştirecek maddelere karşıyız' açıklamasında bulundu. HDP ise sürecin demokratik ve kapsayıcı olması gerektiğini belirterek, Kürt sorununun çözümüne katkı sağlayacak bir anayasa talep ediyor.
Tarihsel arka plan ve beklentiler
Türkiye, 2017 yılında yapılan referandumla cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçmişti. Ancak yeni anayasa tartışmaları, özellikle 2023 seçimleri sonrası yeniden alevlenmişti. AK Parti, geniş katılımlı bir uzlaşma komisyonu kurulmasını öngörüyor. Sürecin TBMM çatısı altında yürütülmesi ve tüm siyasi partilerin eşit temsil edilmesi hedefleniyor. Sivil toplum kuruluşları ve akademisyenler de sürece dahil edilecek.
Uzmanlar, Türkiye'nin bugüne kadar birçok anayasa değişikliği yaşadığını ancak hiçbir zaman tamamen sivil bir anayasaya kavuşamadığını hatırlatıyor. Yeni anayasa çalışmalarında, başta ifade özgürlüğü, yargı bağımsızlığı ve kuvvetler ayrılığı gibi temel ilkelerin korunması bekleniyor. Sürecin önümüzdeki aylarda somut adımlarla devam etmesi öngörülüyor.
