Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, aile konutu şerhi konusunda vatandaşlardan gelen soruları yanıtlayarak önemli bir rehber yayımladı. Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesi kapsamında düzenlenen aile konutu şerhi, eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan aile konutunu satmasını, devretmesini veya rehin vermesini engelliyor. Peki bu şerh nasıl konulur, kimler başvurabilir ve boşanma sonrası tapudan silinir mi? İşte Tapu Müdürlüğü'nün verdiği bilgiler.
Aile konutu şerhi kimler tarafından konulabilir?
Tapu Genel Müdürlüğü'nün açıklamasına göre, aile konutu şerhi başvurusunu yalnızca eşler yapabiliyor. Üçüncü kişilerin bu yönde talepte bulunması mümkün değil. Başvuru, tapu müdürlüklerine bizzat eşlerden biri tarafından yapılabileceği gibi, vekaletname ile de gerçekleştirilebiliyor. Vekaletnamede 'aile konutu şerhi koydurmaya yetkilidir' ifadesinin bulunması gerekiyor. Başvuru sırasında nüfus cüzdanı ve taşınmazın tapu kaydı gibi belgeler isteniyor. Şerh işlemi ücretsiz olup, herhangi bir harç veya vergi alınmıyor.
Boşanma sonrası şerh kalkar mı?
Boşanma halinde aile konutu şerhi kendiliğinden ortadan kalkmıyor. Şerhin tapudan silinmesi için eşlerin birlikte başvuru yapması veya mahkeme kararı ibrazı gerekiyor. Mahkeme boşanma davasında aile konutu şerhinin kaldırılmasına hükmedebiliyor. Aksi halde eski eşlerden biri diğerinin rızasını almadan taşınmaz üzerinde tasarruf edemiyor. Tapu Müdürlüğü, boşanma sonrası şerhin kalkması için ilgili mahkeme kararının tapu müdürlüğüne ibraz edilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca eşlerden birinin ölümü halinde de şerh kendiliğinden düşüyor.
Şerh işlemi ne kadar sürüyor?
Başvuru sonrası aile konutu şerhi, tapu müdürlüklerinde aynı gün içinde tapu kaydına işleniyor. İşlemler e-Devlet üzerinden de takip edilebiliyor. Tapu kaydında 'Aile konutudur. Eşin rızası alınmadan devredilemez.' ibaresi yer alıyor. Bu şerh sayesinde aile konutu eşlerin ortak kararı olmadan satılamıyor, ipotek edilemiyor veya kiraya verilemiyor.
Dikkat edilmesi gerekenler
Tapu Müdürlüğü, aile konutu şerhi konulurken taşınmazın fiilen aile konutu olarak kullanılıyor olması gerektiğini belirtiyor. Yazlık, yatırım amaçlı gayrimenkul veya kirada olan taşınmazlar aile konutu şerhine konu olamıyor. Ayrıca şerh, yalnızca eşler adına kayıtlı taşınmazlar için geçerli. Kira sözleşmelerinde aile konutu şerhi uygulanmıyor. Uzmanlar, özellikle boşanma sürecinde aile konutunun korunması için şerhin önemine dikkat çekiyor. Şerh bulunan konutların satışında tapu müdürlüğü, diğer eşin rızasını aramak zorunda kalıyor. Bu da olası mağduriyetlerin önüne geçiyor.
Tapu Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı rehber, aile konutu şerhiyle ilgili bilgi kirliliğini gidermeyi amaçlıyor. Konuyla ilgili daha detaylı bilgi almak isteyen vatandaşlar, Tapu ve Kadastro Müdürlüklerine başvurabilir veya e-Devlet üzerinden sorgulama yapabilir. Aile hukuku kapsamında önemli bir güvence sağlayan bu şerh, eşlerin ortak yaşam alanını koruma altına alıyor.
