6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen iki büyük deprem, 11 ilde büyük yıkıma yol açtı. Deprem sonrası milyonlarca lira bağış toplayan Ahbap Derneği, Malatya'da depremzedeler için konut yapacağını duyurdu. Ancak o konutlar bugün atıl durumda. Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, devlet eliyle yürütülen çalışmaları sosyal medyadan paylaşarak, “Arkamızda devlet vardı” ifadelerini kullandı.
AHBAP'ın konut projesi neden atıl kaldı?
Ahbap Derneği, depremin hemen ardından başlattığı bağış kampanyasıyla büyük bir kaynak topladı. Dernek, Malatya'da prefabrik konutlar yaparak depremzedelerin barınma ihtiyacını karşılamayı hedefledi. Ancak haber görüntülerinde yer alan konutların büyük bölümü boş, bakımsız ve kullanılamaz halde. Çatılarında hasar, kapı ve pencerelerinde eksiklikler dikkat çekiyor. Bölgedeki kaynaklara göre, konutların depremzedeler tarafından tercih edilmemesinde altyapı eksikliği, ulaşım sorunu ve kalıcı konutların tamamlanması etkili oldu.
Bakan Kurum: Arkamızda devlet vardı
Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından deprem bölgesindeki çalışmaları gösteren bir video paylaştı. Videoda, devlet tarafından yapılan kalıcı konutların ve köy evlerinin inşa süreci yer aldı. Bakan Kurum, paylaşımında “Arkamızda devlet vardı” diyerek, devlet imkanlarıyla yürütülen çalışmaların hız kesmeden devam ettiğini vurguladı. Ayrıca, TOKİ tarafından inşa edilen konutların depremzedelere teslim edildiği bilgisi verildi.
Deprem bölgesindeki konut durumu
- AFAD verilerine göre, depremden etkilenen 11 ilde toplam 1,5 milyon kişi barınma ihtiyacı yaşadı.
- Devlet, kalıcı konut projeleri kapsamında 200 bin konut inşa etmeyi hedefliyor.
- Ahbap gibi sivil toplum kuruluşları, geçici barınma çözümleri üretmeye çalıştı ancak süreklilik sağlanamadı.
Değerlendirme
Deprem felaketinin ardından toplumun tüm kesimleri seferber olurken, yardım kuruluşlarının üstlendiği roller zaman zaman eleştiri konusu oldu. AHBAP'ın Malatya'daki konutları, sivil inisiyatiflerin afet yönetimindeki sınırlarını ortaya koyuyor. Devletin koordinasyon eksikliği ve plansız yardım girişimleri, kaynak israfına yol açabiliyor. Öte yandan Bakan Kurum'un paylaşımı, afet sonrası en etkili yapılanmanın devlet eliyle olduğu mesajını pekiştirdi. Önümüzdeki dönemde sivil toplum kuruluşlarının afet planlamalarına daha profesyonel bir yaklaşım getirmesi bekleniyor.
