Gaziantep'in İslahiye ilçesinde, yöresel adıyla 'kırmızı altın' olarak bilinen tescilli biberin hasadı, acısıyla gözleri yaşartan zorlu bir mesaiyle gerçekleştiriliyor. Sabahın erken saatlerinde tarlaya giren üreticiler, elleriyle tek tek topladıkları biberleri çuvallara doldurarak kurutma işlemine tabi tutuyor. Hasat, bölge ekonomisi için hayati önem taşıyor.
Hasat Süreci ve Zorluklar
İslahiye Ovası'nda yetiştirilen coğrafi işaret tescilli biber, hem acılığı hem de aromasıyla dünya mutfaklarında aranan bir ürün haline geldi. Hasat, genellikle Ağustos ayında başlayıp Ekim sonuna kadar devam ediyor. Çiftçiler, sabahın ilk ışıklarıyla tarlaya giderek gün boyu güneş altında çalışıyor. Biberlerin toplanması sırasında ellere bulaşan kapsaisin maddesi, yanma ve göz yaşarmasına neden oluyor. Bu nedenle üreticiler, eldiven ve maske kullanmadan çalışamıyor.
Hasat edilen biberler, önce yıkanıp temizleniyor, ardından sapları ayrılarak dilimleniyor. Dilimlenen biberler, güneşte kurutulmak üzere bezler üzerine seriliyor. Kurutma işlemi, hava koşullarına bağlı olarak 7-10 gün sürüyor. Kuruyan biberler, daha sonra değirmenlerde öğütülerek toz biber haline getiriliyor. İslahiye biberi, rengi ve kokusuyla diğer biber türlerinden ayrılıyor.
Ekonomik Katkı ve İhracat
İslahiye'de bu yıl yaklaşık 10 bin dekar alanda biber üretimi yapıldığı tahmin ediliyor. Dekardan ortalama 3-4 ton yaş biber elde ediliyor. Yaş biberin kilogramı tarlada 15-20 TL arasında alıcı buluyor. Kurutulduktan sonra ise fiyat 100 TL'ye kadar çıkabiliyor. Üreticiler, hasat edilen biberlerin büyük bölümünü kurutarak iç piyasaya ve yurt dışına gönderiyor. Özellikle Avrupa ve Orta Doğu ülkelerinden yoğun talep var.
İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, biberin coğrafi işaret tescili sayesinde marka değerinin arttığını belirtiyor. İslahiye Ziraat Odası Başkanı, "Biberimiz, acılığı ve kalitesiyle dünya çapında tanınıyor. Üreticilerimiz büyük emek veriyor. Ancak son yıllarda artan maliyetler ve iklim değişikliği nedeniyle zorluklar yaşıyoruz. Devlet desteklerinin artırılması gerekiyor" dedi.
Biber hasadında, ailelerin yanı sıra mevsimlik işçiler de çalışıyor. Özellikle Şanlıurfa ve Diyarbakır'dan gelen işçiler, hasat döneminde ek gelir elde ediyor. Kadın işçiler, biberleri toplama ve ayıklama işinde yoğun olarak yer alıyor. Bir işçi, günde ortalama 100-150 TL yevmiye alıyor.
Geleneksel Yöntemler ve Gelecek
İslahiye biberi, yüzyıllardır geleneksel yöntemlerle üretiliyor. Ancak son yıllarda modern tarım teknikleri de devreye girmeye başladı. Damla sulama sistemleri ve seracılık, verimi artırıyor. Yine de çiftçiler, atadan kalma bilgi ve deneyimlerini sürdürüyor. Biberin kurutulması sırasında kullanılan bezler ve güneş, lezzetin sırrı olarak gösteriliyor.
Öte yandan, iklim değişikliği nedeniyle bazı yıllar hasat döneminde yağışlar yaşanıyor ve biberler çürüyebiliyor. Bu durum, üreticileri olumsuz etkiliyor. Ayrıca, işçi bulmakta zorluk çekildiği belirtiliyor. Genç nüfusun tarımdan uzaklaşması, gelecek için endişe kaynağı. Uzmanlar, biber üretiminin sürdürülebilirliği için devlet teşviklerinin ve eğitim çalışmalarının önemine dikkat çekiyor.
İslahiye Belediye Başkanı, ilçede biber festivali düzenleyerek ürünün tanıtımını yapmayı planladıklarını açıkladı. Festivalle birlikte hem yerli hem yabancı turistlerin ilçeye çekilmesi hedefleniyor. Ayrıca, biber işleme tesislerinin kurulmasıyla katma değerin artırılması amaçlanıyor.
Sonuç olarak, İslahiye biberi, acılığıyla gözleri yaşartsa da üreticilerin yüzünü güldürüyor. Zorlu hasat süreci, elde edilen gelirle anlam kazanıyor. Bölge halkı, bu değerli ürünü gelecek nesillere aktarmak için mücadele ediyor. Ekonomik dalgalanmalara ve iklim krizine rağmen, 'kırmızı altın' olarak anılan biber, İslahiye'nin simgesi olmayı sürdürüyor.
