Türkiye'de ağır hasarlı ve pert kaydı bulunan araçların satışına yasak getirileceğine yönelik iddialar, ikinci el otomobil piyasasında hareketliliğe neden oldu. Resmi bir açıklama henüz yapılmamış olsa da, sektör kaynakları ve bürokrasi kulislerinde konuşulan düzenleme, araç alım satımı yapan vatandaşlar ve galericiler arasında endişe yarattı. Peki, ağır hasarlı araç satışı gerçekten yasaklanıyor mu? İkinci el piyasası bu karardan nasıl etkilenir? İşte merak edilen soruların yanıtları ve olası senaryolar.
Ağır Hasarlı ve Pert Araç Nedir?
Ağır hasarlı araç, kaza, yangın, su baskını gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen ve onarım maliyeti aracın piyasa değerini aşan taşıtlardır. Pert olarak da adlandırılan bu araçlar, sigorta şirketleri tarafından hasar tespiti yapıldıktan sonra “pert” veya “ağır hasarlı” ibaresi ile trafik kaydına işlenir. Türkiye’de 2019’da yürürlüğe giren yönetmelikle birlikte, bu araçların trafiğe yeniden çıkabilmesi için ağır hasar tespiti ve onarım sürecinden geçmesi gerekiyor. Ancak uygulamada, pert araçların sahte ekspertiz raporlarıyla trafiğe sokulup satılabildiği, can ve mal güvenliğini tehdit ettiği biliniyor.
Yasak İddiaları Nereden Çıktı?
Son günlerde bazı sosyal medya hesapları ve haber sitelerinde, “Ağır hasarlı araçların satışı tamamen yasaklanıyor” başlıklı haberler dolaşmaya başladı. Güvenlik güçleri ve tüketici derneklerinin de dikkat çektiği konu, aslında 2023 yılında Resmi Gazete’de yayımlanan “Araçların Satış, Devir ve Tescil İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te yapılan değişiklikle gündeme gelmişti. Ancak bu düzenleme, ağır hasarlı araçların satışını doğrudan yasaklamıyor; sadece “pert” ve “ağır hasarlı” kaydı silinmeden araçların devrinin yapılamayacağını belirtiyor. Yani aslında satış değil, kayıt düzeltmesi olmadan devir işlemi engelleniyor. Yine de, kullanıcıların “yasak” olarak yorumlaması nedeniyle panik havası oluştu.
İkinci El Piyasası Nasıl Etkilenir?
Uzun yıllardır Türkiye’de ikinci el araç piyasasının hacmi milyarlarca lirayı buluyor. Özellikle sıfır araç fiyatlarının yüksek olduğu dönemlerde, vatandaşlar daha uygun fiyatlı ağır hasarlı araçlara yöneliyor. Sektör temsilcilerine göre, olası bir yasak, bu araçların değerini düşürecek ve birçok kişiyi mağdur edecek. Diğer yandan, güvenlik açısından pert araçların trafikte olması risk taşıdığı için, yasağın can güvenliğini artıracağı savunuluyor. Galericiler, “Yasak gelirse binlerce araç çürümeye terk edilecek, onarım sektörü büyük darbe alır” derken, tüketici dernekleri “Sahte ekspertizle satılan araçlar kazalara ve can kayıplarına yol açıyor” diyerek düzenlemeyi destekliyor.
Resmi Açıklama Bekleniyor
Şu ana kadar Ticaret Bakanlığı ya da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Basına yansıyan haberler ise genellikle “yasağın sinyali” olarak yorumlanıyor. Birçok hukukçu, mevcut yönetmeliğin yeterli olduğunu, yalnızca denetimlerin artırılması gerektiğini söylüyor. Önümüzdeki günlerde yapılacak olası bir resmi duyuru, piyasanın geleceği ve milyonlarca araç sahibinin kaderini belirleyecek.
Tüm bu gelişmeler ışığında, ağır hasarlı araç satışının tamamen yasaklanması şu an için gündemde olmakla birlikte, kesin bir karar alınmış değil. Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için resmi kurumların yapacağı açıklamalar ve yürürlüğe girecek düzenlemeler büyük önem taşıyor. İkinci el piyasasının bu belirsizlikten en kısa sürede çıkması, hem tüketiciler hem de sektör için kritik bir beklenti.
