Afganistan'da Taliban yönetimi, devlet görevlilerinin akıllı telefon kullanmasını yasakladı. Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid tarafından yapılan açıklamada, kararın İslam Emirliği'nin iletişim güvenliği politikaları çerçevesinde alındığı belirtildi. Yasağın, resmi işlerde kullanılan telefonları kapsadığı ve özel hayatta akıllı telefon kullanımının serbest olduğu vurgulandı.
Yasağın gerekçesi ve kapsamı
Taliban yönetimi, kararın devlet sırlarının sızdırılmasını önlemek ve dijital casusluğa karşı tedbir almak amacıyla alındığını duyurdu. Sözcü Mücahid, 'Akıllı telefonlar, düşman istihbarat servisleri tarafından kolayca hedef alınabiliyor. Bu nedenle, resmi yazışmalar için güvenli olduğu düşünülen basit tuşlu telefonlar tercih edilecek' ifadelerini kullandı. Yasağın tüm bakanlık, vilayet ve ilçe yöneticilerini kapsadığı bildirildi. Memurların mevcut akıllı telefonlarını teslim etmeleri için 1 haftalık süre tanındı.
Taliban'ın teknoloji politikaları
Afganistan'da Ağustos 2021'de yönetimi ele geçiren Taliban, teknoloji kullanımına yönelik daha önce de kısıtlamalar getirmişti. Geçen yıl alınan bir kararla mobil internet erişimi belirli bölgelerde sınırlandırılmış, kadınların cep telefonu ve internet kullanımına yönelik kısıtlamalar uygulanmıştı. Ancak devlet memurlarına yönelik bu yasak, ilk kez bu kadar kapsamlı bir şekilde hayata geçiriliyor. Uzmanlar, yasağın kamu hizmetlerinin dijitalleşmesini olumsuz etkileyebileceği ve yolsuzluk riskini artırabileceği yönünde uyarılarda bulunuyor.
Taliban'ın bu adımı, uluslararası toplumda da tartışmalara neden oldu. BM Afganistan Misyonu (UNAMA) konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 'Bu tür uygulamalar, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleriyle çelişmektedir. Kamu hizmetlerinin etkinliği açısından modern iletişim araçlarının kullanımı önemlidir' ifadelerini kullandı.
Ekonomik ve toplumsal yansımalar
Afganistan'da akıllı telefon fiyatlarının yüksek olması nedeniyle halkın büyük bir kısmı basit tuşlu telefon kullanıyor. Ancak devlet memurlarının akıllı telefona erişiminin kısıtlanması, online hizmetlerin yavaşlamasına ve bürokratik işlemlerin uzamasına yol açabilir. Özellikle başkent Kabil'deki memurlar arasında karara tepki olduğu gözlemlendi. İsminin verilmesini istemeyen bir devlet çalışanı, 'E-posta ve mesajlaşma uygulamaları işimizin bir parçası. Bu yasak işleri zorlaştıracak' dedi.
Taliban yönetimi kararın uygulanmasını denetlemek üzere özel bir komisyon kurarken, yasağı ihlal edenlerin görevden alınacağı veya cezai işlem göreceği belirtildi. Ayrıca, memurların özel telefonlarıyla resmi işler yapmasının da engellenmesi için girişimler başlatıldığı bildiriliyor.
Bağımsız değerlendirme: Taliban'ın bu hamlesi, aslında yönetim kapasitesi ve güvenlik kaygıları arasındaki dengeyi yansıtıyor. Geçmişteki uygulamalarıyla tutarlı olarak, örgüt devlet yapılanmasında teknolojiyi tehdit olarak görüyor ve kontrolü merkezileştirmeye çalışıyor. Ancak bu yaklaşım, uluslararası toplumla entegrasyonu daha da zorlaştırabilir ve Afganistan'da yıllardır süren dijital uçurumu derinleştirebilir.
