Adli sicil kaydı, iş başvuruları, resmî kurum işlemleri ve vize başvuruları gibi birçok alanda talep edilen resmî bir belgedir. e-Devlet Kapısı üzerinden dakikalar içinde alınabilen bu belge, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenir. Peki, adli sicil kaydı e-Devlet'ten nasıl alınır? Arşiv kaydı bulunan vatandaşlar hangi şartlarda kayıtlarını sildirebilir? İşte adım adım rehber.
e-Devlet'ten Adli Sicil Kaydı Alma Adımları
Adli sicil kaydı almak için öncelikle e-Devlet Kapısı'na (turkiye.gov.tr) T.C. kimlik numarası ve e-Devlet şifresiyle giriş yapmanız gerekir. Ardından arama çubuğuna "Adli Sicil Kaydı" yazın. Karşınıza çıkan "Adli Sicil Kaydı Sorgulama" hizmetine tıklayın. Açılan sayfada kişisel bilgileriniz otomatik olarak görünecektir. "Sorgula" butonuna bastığınızda sistem, Adalet Bakanlığı veri tabanından mevcut kayıtlarınızı getirir. Eğer hiçbir adli sicil kaydınız yoksa "Adli sicil kaydınız bulunmamaktadır" ibaresi yer alan bir belge görüntülenir. Bu belgeyi PDF olarak indirebilir veya yazdırabilirsiniz. Belgede barkod ve karekod bulunur; böylece alıcı kurum belgenin doğruluğunu kontrol edebilir.
Alınan bu belge, resmî işlemlerde kullanılabilir. Ancak bazı kurumlar ıslak imzalı veya noter onaylı belge talep edebilir. Bu durumda e-Devlet'ten alınan çıktıyı notere götürerek onaylatabilirsiniz. Ayrıca Adliye'ye giderek de adli sicil kaydı almak mümkündür, ancak e-Devlet sistemi büyük kolaylık sağlar.
Adli Sicil Kaydı Nedir?
Adli sicil kaydı, kişinin kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarını gösteren resmî bir belgedir. Türk Ceza Kanunu'na göre, mahkûmiyet kararı kesinleştikten sonra Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne bildirilir ve kişinin siciline işlenir. Bu kayıtlar, kişinin sabıka durumunu yansıtır. Adli sicil kaydı, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na göre tutulur. Kanun'un 4. maddesi uyarınca, mahkûmiyet kararları Adli Sicil Bilgi Sistemi'ne kaydedilir.
Adli sicil kaydı iki türlüdür: adli sicil kaydı ve arşiv kaydı. Adli sicil kaydı, kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi gibi durumlar dışında silinmez. Arşiv kaydı ise belirli sürelerin geçmesi ve şartların oluşması halinde silinebilir veya kullanılamaz hale getirilebilir.
Arşiv Kaydı Silme Şartları Nelerdir?
Adli sicil kaydı silinmezken, arşiv kaydı belirli şartlarda silinebilir. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 12. maddesi, arşiv kaydının silinmesi veya kullanılamaz hale getirilmesi için gerekli süreleri düzenler. Buna göre:
- Mahkûmiyet kararının infazı tamamlandıktan sonra, aşağıdaki süreler geçtikten sonra arşiv kaydı silinebilir:
- Ağır hapis cezası veya müebbet hapis cezası: 20 yıl
- Süreli hapis cezası: 10 yıl
- Adli para cezası: 5 yıl
- Hapis cezasının ertelenmesi: 5 yıl
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: 5 yıl
Ancak bu süreler, kaydın silinmesi için tek başına yeterli değildir. Kişinin bu süre içinde yeniden suç işlememesi gerekir. Ayrıca, arşiv kaydının silinmesi için mahkemeden karar alınması şarttır. Kişi, infazın tamamlanmasından itibaren yukarıdaki süreler geçtikten sonra bulunduğu yer ağır ceza mahkemesine başvurarak arşiv kaydının silinmesini talep edebilir. Mahkeme, gerekli şartların oluşup oluşmadığını değerlendirir ve karar verir.
Arşiv kaydının silinmesi için başvuru dilekçesinde, kişinin kimlik bilgileri, mahkûmiyet kararının tarihi ve sayısı, infazın tamamlandığına dair belge ve sürenin dolduğuna ilişkin bilgiler yer almalıdır. Mahkeme, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'nden kişinin kayıtlarını ister ve gerekli incelemeyi yapar. Şartlar oluşmuşsa arşiv kaydının silinmesine karar verir. Bu karar, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne gönderilir ve kayıt silinir veya kullanılamaz hale getirilir.
Arşiv Kaydı Silme Başvurusu Nasıl Yapılır?
Arşiv kaydı silme başvurusu, kişinin kendisi veya vekili aracılığıyla yapılabilir. Başvuru, kişinin yerleşim yeri veya suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesine yapılır. Dilekçe ekinde, mahkûmiyet kararının kesinleşme tarihini gösteren belge, infaz belgesi ve nüfus kayıt örneği gibi evraklar bulunmalıdır. Mahkeme, başvuruyu inceledikten sonra dosya üzerinden karar verir. Duruşma açılmasına gerek olmayabilir. Karar, tebliğ edildikten sonra kesinleşir ve Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne gönderilir. Kayıt silindikten sonra kişi, e-Devlet'ten tekrar adli sicil kaydı sorgulaması yaptığında arşiv kaydının silindiğini görebilir.
Adli Sicil Kaydı ve Arşiv Kaydı Arasındaki Fark
Adli sicil kaydı, kişinin sabıka kaydını gösterir ve kanun yararına bozma gibi istisnai durumlar dışında silinmez. Arşiv kaydı ise adli sicilden çıkarılan ancak belirli sürelerle saklanan kayıtlardır. Arşiv kaydı, kural olarak kişinin kendisi tarafından görülemez, ancak mahkeme kararıyla silinebilir. Adli sicil kaydı ise e-Devlet'te görünür ve üçüncü kişilerle paylaşılabilir. Bu nedenle iş başvurularında genellikle adli sicil kaydı istenir; arşiv kaydı ise ancak belirli meslekler için (avukatlık, hakimlik, polislik gibi) sorgulanır.
e-Devlet'te Adli Sicil Kaydı Sorgulama Ne Zaman Güncellenir?
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, mahkûmiyet kararlarını aldıktan sonra sisteme işler. Bu işlem, kararın kesinleşmesinden itibaren birkaç hafta sürebilir. Dolayısıyla yeni bir mahkûmiyet kararı verildiyse, e-Devlet'te hemen görünmeyebilir. Ayrıca, kayıt silme kararı verildiğinde de sistemin güncellenmesi zaman alabilir. Bu nedenle, işlem yapmadan önce güncel belge almak önemlidir.
Sonuç ve Değerlendirme
Adli sicil kaydı almak e-Devlet üzerinden son derece kolay ve hızlıdır. Ancak arşiv kaydı silme süreci daha karmaşıktır ve hukuki bir süreç gerektirir. Vatandaşların, arşiv kaydı silme şartlarını taşıyıp taşımadıklarını bir avukat aracılığıyla değerlendirmeleri yerinde olur. Ayrıca, adli sicil kaydı alırken belgenin geçerlilik süresine dikkat edilmeli; bazı kurumlar belirli bir tarihten sonra alınmış belgeleri kabul etmeyebilir. Sonuç olarak, e-Devlet sistemi, bürokrasiyi azaltarak vatandaşa büyük kolaylık sağlamaktadır.
