Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD), Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) ve Eğitim-İş Sendikası, Lozan Barış Antlaşması'nın 103'üncü yıl dönümünde Eskişehir'de ortak bir basın açıklaması yaparak 24 Temmuz'un "Lozan Bağımsızlık Bayramı" olarak yasal güvence altına alınması ve her yıl resmî törenlerle kutlanması çağrısında bulundu. Açıklamayı okuyan ADD Eskişehir Şube Başkanı Mehmet Avcı, Lozan'ın Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi olduğunu vurguladı.
Lozan'ın önemi vurgulandı
Eskişehir'de düzenlenen törende konuşan Mehmet Avcı, Lozan Barış Antlaşması'nın Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin hukuki zaferi olduğunu belirtti. Antlaşmanın 24 Temmuz 1923'te imzalandığını hatırlatan Avcı, "Lozan, Misak-ı Milli sınırlarını güvence altına almış, kapitülasyonları kaldırmış ve Türkiye'nin bağımsız bir devlet olarak tanınmasını sağlamıştır" dedi. ADD, ÇYDD ve Eğitim-İş'in ortak bildirisinde, Lozan'ın sadece bir barış antlaşması değil, aynı zamanda ulusal egemenlik ve bağımsızlık belgesi olduğu ifade edildi.
Bayram ilan edilmesi talebi
Üç sivil toplum kuruluşu, 24 Temmuz'un resmî bayram olarak kabul edilmesi için hükümete çağrı yaptı. Açıklamada, "Lozan Bağımsızlık Bayramı, genç nesillere bağımsızlık bilincini aşılamak için önemli bir vesile olacaktır" denildi. Mehmet Avcı, "Bu anlamlı günün yasal güvence altına alınması ve her yıl bütün yurtta resmî törenlerle kutlanması, milli birlik ve beraberliğimizi pekiştirecektir" ifadelerini kullandı.
Katılımcı kurumlar
Eskişehir'deki törene ADD, ÇYDD ve Eğitim-İş'in yanı sıra çok sayıda sivil toplum kuruluşu temsilcisi ve vatandaş katıldı. Etkinlikte Lozan'ın önemini anlatan afişler dağıtılırken, katılımcılar "Lozan'a sahip çık" sloganları attı. Açıklamanın ardından bir grup, Lozan Antlaşması'nın maddelerini içeren pankartlar taşıdı.
Lozan Antlaşması'nın tarihsel bağlamı
Lozan Barış Antlaşması, 24 Temmuz 1923'te İsviçre'nin Lozan kentinde imzalandı. Antlaşma, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tanınmasının yanı sıra, sınırların belirlenmesi, kapitülasyonların kaldırılması, azınlık hakları ve boğazlar rejimi gibi kritik konuları düzenledi. Lozan, aynı zamanda Sevr Antlaşması'nı geçersiz kılarak Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini taçlandırdı.
ADD, ÇYDD ve Eğitim-İş'in bu çağrısı, son yıllarda Lozan Antlaşması'nın önemine dair artan tartışmaların bir parçası. Bazı çevreler, antlaşmanın güncellenmesi gerektiğini savunurken, bu üç kuruluş Lozan'ın değişmez ve vazgeçilmez olduğunu vurguluyor. 24 Temmuz'un bayram ilan edilmesi talebi, kamuoyunda geniş yankı bulurken, siyasi partilerden de farklı tepkiler geliyor.
