Dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması mayıs ayında 37 bin 655 liraya yükselerek asgari ücreti 9 bin 848 lira aştı. Kamu-İş'in mayıs ayı açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasına göre, açlık sınırı 38 bin liraya dayanırken, yoksulluk sınırı ise 113 bin 845 liraya çıkarak 114 bin lira sınırına yaklaştı.
Açlık sınırı asgari ücreti geride bıraktı
Kamu-İş Araştırma Merkezi'nin her ay düzenli olarak yayımladığı 'Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'nın mayıs ayı sonuçları, Türkiye'de çalışanların satın alma gücündeki erozyonu gözler önüne serdi. Buna göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için gerekli olan aylık gıda harcaması tutarı mayısta 37 bin 655 lira olarak hesaplandı. Söz konusu rakam, 1 Ocak 2024'ten itibaren geçerli olan net asgari ücret 17 bin 2 lirayı 20 bin 653 lira aşarken, yeni asgari ücret 2024 yılı için 17 bin 2 lira olarak belirlenmişti. Ancak açlık sınırı, asgari ücretin yaklaşık 10 bin lira üzerine çıkmış durumda.
Yoksulluk sınırı 114 bin liraya dayandı
Araştırmada ayrıca yoksulluk sınırı da dikkat çekici bir seviyeye ulaştı. Gıda harcaması ile birlikte konut, ulaşım, eğitim, sağlık, giyim gibi diğer zorunlu harcamaları da kapsayan yoksulluk sınırı, mayısta 113 bin 845 lira olarak belirlendi. Bu rakam, bir önceki aya göre belirgin bir artış gösterirken, 114 bin lira sınırına dayandı. Yoksulluk sınırı, dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürdürebilmesi için gerekli olan toplam harcama miktarını ifade ediyor.
Enflasyon ve gıda fiyatlarındaki artış
Açlık ve yoksulluk sınırındaki bu yükselişte, özellikle gıda fiyatlarındaki enflasyonist baskı etkili oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, mayıs ayında aylık enflasyon yüzde 3,37, yıllık enflasyon ise yüzde 75,45 olarak gerçekleşti. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık artış yüzde 77,66 ile ortalamanın üzerinde seyretti. Özellikle taze meyve-sebze, et, süt ve yumurta gibi temel gıda ürünlerindeki fiyat artışları, aile bütçelerini olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, gıda enflasyonunun önümüzdeki aylarda da etkisini sürdürebileceğini belirtiyor.
Çalışanların alım gücü eriyor
Açlık sınırının asgari ücretin üzerine çıkması, çalışan yoksulluğu kavramını yeniden gündeme taşıdı. Asgari ücretle çalışan bir kişinin, dört kişilik bir ailesini sağlıklı besleyebilmesi için tek başına çalışması halinde aylık gelirinin yetersiz kaldığı görülüyor. Sendikalar ve sivil toplum kuruluşları, asgari ücretin açlık sınırının altında kalmasının sosyal patlamalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan, hükümet kaynakları enflasyonla mücadele programı kapsamında fiyat istikrarının sağlanacağını ve alım gücünün korunacağını ifade ediyor.
Türkiye'de açlık ve yoksulluk sınırı rakamları, ekonomik krizlerin derinleştiği dönemlerde sıkça gündeme geliyor. 2024 yılı mayıs ayında açıklanan bu veriler, özellikle dar gelirli hanelerin geçim sıkıntısını gözler önüne sererken, politika yapıcıların ücret politikaları ve sosyal yardım mekanizmalarını yeniden değerlendirmesi gerektiğine işaret ediyor. Bağımsız araştırmalar, enflasyonun reel gelirler üzerinde yarattığı erozyonun, toplumsal refahı tehdit ettiğini ortaya koyuyor. Yakın vadede açlık sınırının asgari ücretin daha da üzerine çıkması bekleniyor, bu da çalışan kesim için yeni bir zorluk anlamına geliyor.
