Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni bir taslak, abur cubur olarak bilinen şekerli içecekler, cips ve benzeri atıştırmalıklar ile tütün ürünlerine ek vergi uygulanmasını öngörüyor. Düzenleme yasalaşırsa, bu ürünleri tüketenler daha fazla ödeyecek. Taslağın bu hafta içinde Cumhurbaşkanlığı'na sunulması bekleniyor.
Vergi artışı hangi ürünleri kapsıyor?
Taslağa göre, yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren gazlı içecekler, paketli cipsler, şekerlemeler ve tütün mamulleri ek vergi dilimine alınacak. Amaç, bu ürünlerin tüketimini azaltarak obezite ve diyabet gibi hastalıkların önüne geçmek. Bakanlık yetkilileri, vergi artışının yanı sıra sağlıklı alternatiflerin teşvik edileceğini belirtiyor. Örneğin, meyve suyu ve kuruyemiş gibi ürünlerde vergi indirimine gidilmesi de değerlendiriliyor.
Ekonomi ve kamu sağlığı dengesi
Uzmanlar, vergi artışının doğrudan kamu sağlığına olumlu yansıyacağını savunurken, iş dünyası temsilcileri bu durumun sektörde daralmaya yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası'ndan yapılan açıklamada, "Vergi artışı, kaçak ürün ticaretini tetikleyebilir" denildi. Ancak Sağlık Bakanlığı, düzenlemenin sadece vergiyle sınırlı kalmayacağını, aynı zamanda okul kantinlerinde sağlıksız gıda satışının yasaklanması gibi önlemleri de içerdiğini duyurdu.
Taslağın Meclis'te kabul edilmesi halinde ek vergi, 2025 yılı bütçe yasasıyla birlikte yürürlüğe girecek. Edinilen bilgiye göre, şekerli içeceklerde yüzde 20, cipslerde yüzde 15, tütün ürünlerinde ise yüzde 10 oranında ek vergi planlanıyor. Vergi artışından elde edilecek gelirin, obeziteyle mücadele fonuna aktarılması öngörülüyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre, Türkiye'de obezite oranı son 10 yılda yüzde 30 arttı. Uzmanlar, bu artışın önlenmesi için hem bireysel hem de toplumsal önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ek vergi düzenlemesi, bu anlamda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak düzenlemenin toplumun tüm kesimleri tarafından kabul görmesi için adil bir uygulama planı hazırlanması büyük önem taşıyor. Aksi halde, vergi artışı düşük gelirli aileleri orantısız biçimde etkileyebilir. Bu nedenle, sağlıklı gıdalara erişimi kolaylaştıracak eşzamanlı politikaların da devreye alınması şart.
