İran'ın ABD hedeflerine yönelik son saldırısı, Washington'un Tahran'ın askerî kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiği yönündeki açıklamalarını yeniden tartışmaya açtı. Ürdün'de yaşanan gelişme sonrası gözler Tahran'ın hâlâ sahip olduğu füze kapasitesine çevrildi. Uzmanların dikkat çektiği detay ise İran'ın yer altı füze şehirleri oldu.
Saldırının perde arkası
Olay, İran destekli grupların Ürdün sınırı yakınlarında ABD askerlerinin bulunduğu bir üsse düzenlediği roket saldırısıyla başladı. Saldırıda üç ABD askeri hayatını kaybetti, 34 asker yaralandı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), saldırıda kullanılan füzelerin İran yapımı olduğunu doğruladı. Bu gelişme, ABD'nin İran'ın füze kapasitesini büyük ölçüde yok ettiği iddialarını sorgulanır hale getirdi.
Uzmanlara göre İran, yıllardır süren yaptırımlara rağmen füze programını geliştirmeye devam ediyor. Özellikle yer altı füze şehirleri olarak adlandırılan tesisler, İran'ın caydırıcılık gücünün temelini oluşturuyor. Bu tesisler, dağların içine oyulmuş, betonarme ve çelik kapılarla korunan, hareketli fırlatma rampalarına sahip füze üslerinden oluşuyor.
İran'ın füze şehirleri
İran Devrim Muhafızları Ordusu, yıllardır propaganda amaçlı yayınladığı görüntülerde yer altı füze şehirlerini sergiliyor. Bu tesislerde yüzlerce kısa ve orta menzilli füze bulunuyor. Uzmanlar, İran'ın elinde 3.000 ila 10.000 arasında füze olabileceğini tahmin ediyor. Bu füzelerin menzili 300 ila 2.500 kilometre arasında değişiyor, yani İsrail ve ABD üsleri dahil Orta Doğu'nun büyük bir kısmını vurabiliyor.
Son saldırıda kullanılan füzelerin tipi henüz netleşmezken, uzmanlar İran'ın 'Kudüs' veya 'Fetih' serisi füzeleri kullanmış olabileceğini belirtiyor. Bu füzeler, yüksek isabet oranı ve yıkıcı etkileriyle biliniyor.
ABD'nin yanılgısı
ABD'li yetkililer, son iki yılda İran'ın füze altyapısına yönelik düzenlenen gizli saldırılarda büyük başarı elde edildiğini savunuyordu. Ancak Ürdün saldırısı, bu iddiaların abartılı olduğunu gösterdi. Uzmanlara göre İran, füze programını dağınık ve çoğunlukla yer altında tutarak ABD'nin hava saldırılarına karşı koyuyor. Ayrıca İran'ın kara fırlatıcıları ve mobil rampaları sayesinde füzelerini sürekli yer değiştirerek tespit edilmelerini zorlaştırıyor.
Analistler, Washington'un Tahran'ın askeri kapasitesini küçümsediğini veya kamuoyuna yanıltıcı bilgi verildiğini düşünüyor. Saldırı, ABD'nin İran'a yönelik yeni bir strateji geliştirmesini zorunlu kılıyor.
Sonuç ve değerlendirme
İran'ın füze şehirleri, bölgesel bir güç olarak caydırıcılığını korumasını sağlıyor. ABD'nin füze programını yok etme hedefinin başarısız olduğu görülüyor. Bu durum, Orta Doğu'da tansiyonun daha da yükselmesine neden olabilir. Bağımsız analistlere göre Tahran, yılların deneyimiyle geliştirdiği bu asimetrik savaş yeteneğiyle ABD'yi doğrudan bir çatışmaya zorlamadan gücünü gösterme stratejisini sürdürüyor. Önümüzdeki günlerde ABD'nin yanıtının boyutu, bölgesel dengeleri tekrar şekillendirecek gibi görünüyor.
