ABD ordusu, İran'ın güney ve orta bölgelerine yönelik hava saldırılarını gece boyunca kesintisiz sürdürdü. Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, saldırılar İran'ın balistik füze programı ve insansız hava aracı üretim tesislerini hedef aldı. Saldırıların, ABD üslerine yönelik artan İran destekli milis saldırılarına bir yanıt olduğu belirtildi.
Saldırıların Detayları
İlk saldırı dalgası, yerel saatle 23.00 sıralarında başladı ve yaklaşık dört saat sürdü. ABD savaş uçakları ve Tomahawk füzeleri kullanılarak gerçekleştirilen operasyonda, İran'ın güneyindeki Hürmüzgan vilayeti ile orta kesimlerdeki İsfahan ve Yezd bölgelerindeki 15'ten fazla nokta vuruldu. Hedefler arasında füze rampaları, komuta merkezleri ve lojistik depo alanları yer aldı. İran devlet televizyonu, saldırılarda sivil kayıp yaşanmadığını duyurdu ancak askeri kayıplara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Bölgesel Tepkiler
Saldırılar, bölgede tansiyonu hızla yükseltti. İran Dışişleri Bakanlığı, saldırıları 'uluslararası hukukun ihlali' olarak nitelendirerek, 'meşru müdafaa hakkı' çerçevesinde misilleme yapılacağını duyurdu. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, tarafları itidale çağırırken, Rusya ve Çin, ABD'yi 'provokatif eylemleri' nedeniyle kınadı. Irak ve Pakistan sınır güvenliği konusunda endişelerini dile getirdi. Bölgedeki ABD üslerinde alarm seviyesi yükseltilirken, uçuşlar durduruldu.
Arka Plan ve Stratejik Boyut
ABD-İran gerginliği, son aylarda ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığına yönelik drone ve roket saldırılarının artmasıyla tırmanmıştı. ABD, bu saldırılardan İran destekli Iraklı ve Suriyeli milis grupları sorumlu tutuyor. Uzmanlar, son operasyonun İran'ın füze kabiliyetini sınırlamayı ve caydırıcılık sağlamayı amaçladığını belirtiyor. Ancak, saldırıların İran'ı nükleer müzakerelerde daha katı bir tutuma itebileceği ve bölgedeki vekil savaşları derinleştirebileceği endişesi de mevcut. Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre, bölge son 10 yılın en büyük füze ve drone kapasite artışını yaşıyor.
Saldırıların özellikle Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi'ndeki ticari petrol sevkiyatını etkilemesinden endişe ediliyor. Petrol fiyatları, saldırı haberleriyle birlikte yüzde 3'ün üzerinde yükseldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, operasyonun henüz sona ermediğini ve gerektiğinde yeni hedeflerin vurulabileceğini bildirdi. Bu gelişmeler, ABD-İran arasında doğrudan bir sıcak çatışma riskini yeniden gündeme taşıdı.
Bağımsız değerlendirmelere göre, ABD'nin bu hamlesi, İran'ı müzakere masasına dönmeye zorlayabileceği gibi, aksine bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebilir. İran'ın misilleme kapasitesi ve ABD'nin askeri üstünlüğü arasındaki denge, önümüzdeki günlerde Orta Doğu'nun kaderini belirleyecek en kritik faktör olarak öne çıkıyor.
