İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kirmanpur, ABD'nin ülkeye düzenlediği son saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 35'e ulaştığını, yaralı sayısının ise 300'ü geçtiğini duyurdu. Kirmanpur, yaptığı yazılı açıklamada, saldırılarda ölenlerin çoğunun sivil olduğunu ve yaralıların bir kısmının durumunun ağır olduğunu belirtti. Saldırıların başkent Tahran başta olmak üzere ülkenin batı ve güney bölgelerindeki askeri ve sivil hedeflere yönelik olduğu bildirildi.
Saldırıların Detayları
ABD ordusu tarafından düzenlenen hava saldırılarında, İran Devrim Muhafızları'na ait askeri tesisler ile bazı altyapı hedefleri vuruldu. Saldırılarda kullanılan füzelerin büyük bölümünün İran hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğü ancak bazılarının hedeflerine ulaştığı ifade ediliyor. İran resmi ajansı IRNA'ya göre, saldırılar sabah saatlerinde başladı ve yaklaşık iki saat sürdü. Patlama sesleri Tahran'ın yanı sıra İsfahan, Şiraz ve Huzistan eyaletlerinden de duyuldu.
İran Dışişleri Bakanlığı, saldırıları kınayan bir açıklama yaparak, "Bu saldırılar uluslararası hukukun açık bir ihlalidir ve bölgesel barışı tehdit etmektedir" ifadelerini kullandı. Bakanlık, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı. ABD yönetimi ise saldırıların, İran'ın bölgedeki milis gruplarına verdiği destek ve ABD çıkarlarına yönelik tehditlere karşılık olarak düzenlendiğini savundu.
Uluslararası Tepkiler
Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, taraflara itidal çağrısında bulundu. Rusya ve Çin, saldırıları kınayarak ABD'yi gerilimi tırmandırmakla suçladı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise endişelerini dile getirirken, İsrail sessizliğini korudu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı da bir açıklama yaparak, "Bölgemizde barış ve istikrarı tehdit eden bu saldırıları endişeyle karşılıyor, tarafları sağduyuya davet ediyoruz" dedi.
Olayın ardından petrol fiyatlarında yüzde 5'e varan artış yaşandı. Brent petrolün varili 85 dolar seviyesine yükseldi. Altın fiyatları da güvenli liman talebiyle rekor seviyelere yaklaştı. Borsa endekslerinde ise düşüşler gözlendi.
Bölgesel Bağlam
ABD ile İran arasındaki gerilim, son yıllarda birçok kez sıcak çatışmaya dönüşme noktasına gelmişti. 2020 yılında ABD'nin İranlı general Kasım Süleymani'yi öldürmesiyle başlayan kriz, zaman zaman İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler üzerinden devam etti. Bu son saldırılar, iki ülke arasındaki doğrudan çatışma riskini yeniden artırdı.
Uzmanlar, saldırıların İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmayı ve Devrim Muhafızları'nın bölgesel operasyon kabiliyetini zayıflatmayı hedeflediğini belirtiyor. Ancak İran'ın misilleme yapabileceği ve bu durumun bölgesel bir savaşa dönüşebileceği endişesi hakim.
İran Sağlık Bakanlığı, yaralıların tedavisine devam edildiğini ve can kaybının artabileceğini duyurdu. Olayla ilgili uluslararası soruşturma çağrıları yapılırken, BM Güvenlik Konseyi'nin önümüzdeki günlerde toplanması bekleniyor.
